અધ્યાય ૧ – કાશીનું પ્રથમ પગલું વારાણસી… વિશ્વનું સૌથી પ્રાચીન જીવંત શહેર. અહીં સમય પણ ધીમો પડી જાય છે. ગંગાની દરેક લહેર જાણે હજારો વર્ષનો ઈતિહાસ પોતાની સાથે વહન કરતી હોય છે. સૂર્યાસ્તનો સમય હતો. દશાશ્વમેધ ઘાટ પર ગંગા આરતીની તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી. શંખનો નાદ, ઘંટોના અવાજ અને “હર હર મહાદેવ”ના જયઘોષથી આખું વાતાવરણ ભક્તિમય બની ગયું હતું. એ જ સમયે અમદાવાદની ૩૦ વર્ષની લેખિકા અનન્યા પટેલ પહેલી વાર કાશીની ધરતી પર પગ મૂકી રહી હતી.
મણિકર્ણિકા: અગ્નિ જે ક્યારેય બુઝાતો નથી - 1
અધ્યાય૧ – કાશીનું પ્રથમ પગલુંવારાણસી…વિશ્વનું સૌથી પ્રાચીન જીવંત શહેર.અહીં સમય પણ ધીમો પડી જાય છે. ગંગાની દરેક લહેર જાણે વર્ષનો ઈતિહાસ પોતાની સાથે વહન કરતી હોય છે.સૂર્યાસ્તનો સમય હતો.દશાશ્વમેધ ઘાટ પર ગંગા આરતીની તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી. શંખનો નાદ, ઘંટોના અવાજ અને “હર હર મહાદેવ”ના જયઘોષથી આખું વાતાવરણ ભક્તિમય બની ગયું હતું.એ જ સમયે અમદાવાદની ૩૦ વર્ષની લેખિકાઅનન્યા પટેલપહેલી વાર કાશીની ધરતી પર પગ મૂકી રહી હતી.તે અહીં પ્રવાસ માટે નહોતી આવી.તે પોતાના જીવનના સૌથી મોટા પ્રશ્નનો જવાબ શોધવા આવી હતી…“મૃત્યુ પછી શું?”બાળપણમાં તેની દાદી કહેતી…“કાશીમાં જેનું અંતિમ સંસ્કાર થાય છે, તેને મહાદેવ પોતે મોક્ષ આપે છે.”તે વાત બાળપણમાં ...Read More
મણિકર્ણિકા: અગ્નિ જે ક્યારેય બુઝાતો નથી - 2
અધ્યાય ૨ – ગૌરીની ત્રણસો વર્ષ જૂની અધૂરી કહાનીસવારે કાશીનો સૂર્યોદય કંઈક અલગ જ હોય છે.ગંગાના પાણી પર સૂર્યના કિરણો પડતાં આખી નદી જાણે સોનાની ચાદર ઓઢી લેતી હોય એમ લાગતું હતું. ઘાટ પર સાધુઓ ધ્યાનમાં બેઠા હતા. ક્યાંક કોઈ “ૐ નમઃ શિવાય”નો જાપ કરી રહ્યો હતો, તો ક્યાંક યાત્રાળુઓ ગંગાસ્નાનમાં લીન હતા.પણ અનન્યાના મનમાં એક જ પ્રશ્ન હતો…“ગૌરી કોણ હતી?”⸻તે સીધી કાશીનાથ પાસે પહોંચી.કાશીનાથ શાંત ચહેરે અગ્નિની સેવા કરી રહ્યા હતા.અનન્યાએ પૂછ્યું,“કાલે રાત્રે મેં જે સ્ત્રી જોઈ… એ કોણ હતી?”કાશીનાથે અગ્નિમાં લાકડું મૂક્યું.થોડીવાર સુધી તેઓ મૌન રહ્યા.પછી ધીમે બોલ્યા…“બધી વાર્તાઓ પુસ્તકોમાં નથી મળતી દીકરી…કેટલીક વાર્તાઓ રાખમાં લખાયેલી હોય ...Read More
મણિકર્ણિકા: અગ્નિ જે ક્યારેય બુઝાતો નથી - 3
અધ્યાય૪ – અઘોરીનું રહસ્યરાતના ત્રણ વાગ્યા હતા.મણિકર્ણિકા ઘાટ પર ચિતાઓનો અગ્નિ હજુ પણ પ્રજ્વલિત હતો. ગંગાની લહેરો શાંત હતી, અનન્યાના મનમાં પ્રશ્નોનું તોફાન ઉઠ્યું હતું.ગૌરીનું પાયલ…એ રહસ્યમય સાધુ…અને…“હવે સત્ય શોધવાનો સમય આવ્યો છે.”આ શબ્દો તેના કાનમાં સતત ગુંજી રહ્યા હતા.⸻સવારે કાશીનાથે અનન્યાને કહ્યું,“જો ખરેખર જવાબ જોઈએ છે…તો આજે રાત્રે મને અનુસરજે.પણ એક વાત યાદ રાખજે…જે જોશે, એના પર ક્યારેય હસતી નહીં…અને જે સાંભળશે, એને કોઈની સામે કહેતી નહીં…જ્યાં સુધી સમય ન આવે.”અનન્યાએ હા પાડી.⸻રાત્રે બાર વાગ્યે…કાશીનાથ તેને મણિકર્ણિકા ઘાટની પાછળ આવેલી સાંકડી ગલીઓમાંથી લઈ ગયા.થોડીવાર પછી તેઓ એક પ્રાચીન, અડધું તૂટેલું શિવમંદિર પાસે પહોંચ્યા.મંદિરની પાછળ નાનકડી ગુફા હતી.અંદરથી ધૂણીનો ...Read More
મણિકર્ણિકા: અગ્નિ જે ક્યારેય બુઝાતો નથી - 4
કાશીમાં સૂર્યોદય થયો હતો…પણ અનન્યાના મનમાં હજુ પણ રાત્રિના દૃશ્યો જીવંત હતા.ગૌરીનું સ્મિત…શિવદાસની ડાયરી…અને એ રહસ્યમય નકશો.સવારના ચાર વાગ્યે અઘોરી બાબા, કાશીનાથ, મહાદેવ દાસ અને અનન્યા ચારેય વિશ્વનાથ ગલી તરફ નીકળી પડ્યા.કાશીની સાંકડી ગલીઓમાં અદ્ભુત શાંતિ હતી.ક્યાંક ગાય નિરાંતે ઊભી હતી.ક્યાંક કોઈ વૃદ્ધ સાધુ રુદ્રાષ્ટકનો પાઠ કરી રહ્યો હતો.અઘોરી બાબા હાથમાં નકશો લઈને ધીમે ધીમે આગળ વધી રહ્યા હતા.થોડીવાર પછી તેઓ એક એવી જગ્યાએ પહોંચ્યા, જ્યાં સામાન્ય માણસ ક્યારેય ધ્યાન પણ ન આપે.એક નાનકડું, જર્જરિત શિવમંદિર…જેના દરવાજા પર ધૂળ જામી ગઈ હતી.મંદિરની બાજુમાં પથ્થરથી ઢંકાયેલો એક જૂનો કૂવો હતો.કાશીનાથે ધીમેથી કહ્યું…“આ જ છે… નીલકંઠ કૂવો.”⸻અનન્યાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું,“આટલા વર્ષોથી કોઈ ...Read More
મણિકર્ણિકા: અગ્નિ જે ક્યારેય બુઝાતો નથી - 5
સંકલ્પ અને મોક્ષ(ભવ્ય અને ભાવુક અંત)કાશી…જ્યાં દરરોજ હજારો લોકો આવે છે.કોઈ દર્શન કરવા…કોઈ પોતાના સ્વજનોને અંતિમ વિદાય આપવા…તો કોઈ મનનો ભાર હળવો કરવા.પરંતુ અનન્યા જ્યારે પહેલીવાર અહીં આવી હતી…ત્યારે તે જવાબ શોધવા આવી હતી.અને આજે…તેને સમજાયું હતું કે ભગવાન દરેક પ્રશ્નનો જવાબ શબ્દોમાં નથી આપતા.કેટલાક જવાબ…જવાબદારીના રૂપમાં મળે છે.⸻પંચગંગા ઘાટની એ જૂની ધર્મશાળામાં સવારનો પ્રથમ સૂર્યકિરણ પ્રવેશ્યો.ધૂળના કણો પ્રકાશમાં ચમકી રહ્યા હતા.અનન્યા હજુ પણ હાથમાં ગૌરીનો દીવો લઈને ઊભી હતી.એ જ સમયે…મહાદેવ દાસ ધીમેથી બોલ્યા,“શું તમે ખરેખર આ સંકલ્પ પૂરો કરશો?”અનન્યાએ કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં.તે ધીમે ધીમે ધર્મશાળાની દરેક ઓરડીમાં ફરી.ક્યાંક તૂટેલા દરવાજા…ક્યાંક ભાંગેલી દીવાલો…ક્યાંક જાળાં…પણ…દરેક ખૂણામાં જાણે કોઈ ...Read More