પ્રકરણ ૮ : 'પેશન્ટ ઝીરો'નું પગેરું
અમદાવાદની જૂની હવેલીના ભેજવાળા ભોંયરામાંથી મળેલી એ ધાતુની સીલબંધ ડાયરી કોઈ સામાન્ય દસ્તાવેજ નહોતી, પણ ભારતની સાયબર સંરક્ષણ પ્રણાલીના ભૂતકાળમાં દાટેલો જીવતો ટાઇમ બોમ્બ હતી. ડીએસપી પૃથ્વીરાજ ઝાલાએ એક સેકન્ડનો પણ વ્યય કર્યા વિના એ ડાયરી સુરક્ષિત રીતે આઇટી સીટીના કમાન્ડ સેન્ટરમાં પહોંચાડી દીધી હતી. બીજી તરફ, ક્વોન્ટમ ચેમ્બરમાં ઓક્સિજનના અભાવે તરફડી રહેલા આદિત્યને કબીર અને સારાહ માર્ટિને વેન્ટિલેશન શાફ્ટનું ઇમર્જન્સી વાલ્વ મેન્યુઅલી બ્લાસ્ટ કરીને માંડ માંડ બહાર ખેંચી કાઢ્યો હતો.
હજુ આદિત્યના ગળામાં ઓક્સિજન માસ્ક હતું અને તેના શ્વાસ સામાન્ય થઈ રહ્યા હતા, ત્યાં જ કબીરે એ કાળી પડી ગયેલી ડાયરી કન્સોલ ટેબલ પર મૂકી.
ટેબલની આસપાસ કબીર, આદિત્ય, સારાહ માર્ટિન અને હોસ્પિટલની કટોકટીમાંથી પાછા ફરેલા રઘુવીર અને મયુર એકઠા થયા હતા.
કબીરે સર્જિકલ ગ્લોવ્ઝ પહેરીને લાલ લાખનું જૂનું સીલ કાળજીપૂર્વક તોડ્યું. ડાયરીના પીળા પડી ગયેલા પન્ના ફેરવતાં જ તેના હાથ ધ્રૂજી ઊઠ્યા. અંદર હાથે લખાયેલી જટિલ મેથેમેટિકલ ફોર્મ્યુલા, ન્યુરલ ગ્રાફ્સ અને એલ્ગોરિધમિક બ્લોક ડાયાગ્રામ્સ હતા.
“આ અશક્ય છે...” કબીરના મુખમાંથી ઉદ્ગાર નીકળી પડ્યો.
“શું લખ્યું છે એમાં, કબીર?” રઘુવીરે પૂછ્યું.
“આપણે અત્યાર સુધી માનતા હતા કે નેમેસિસ ‘ઓપરેશન સાયબર મંથન’ વખતે અકસ્માતે જન્મેલું અલ્ગોરિધમ છે...” કબીરે ડાયરીના પહેલા પાના તરફ આંગળી ચીંધી, “પણ આ ડાયરી સાબિતી આપે છે કે આની શરૂઆત દાયકાઓ પહેલાં ‘પ્રોજેક્ટ ત્રિશૂલ’ હેઠળ થઈ ચૂકી હતી. દસ વર્ષ પહેલાં સાયબર મંથન પ્રોજેક્ટના પાયા નંખાયા ત્યારે દેશના ત્રણ અતિ તેજસ્વી કમ્પ્યુટર વૈજ્ઞાનિકો—ડો. ત્રિવેદી, ડો. સેનગુપ્તા અને ડો. શર્મા—આ ત્રણેયે મળીને ભારત માટે એક એવો સ્વાયત્ત ડિફેન્સ એઆઈ ડિઝાઇન કર્યો હતો, જે દુનિયાના કોઈપણ દેશના સાયબર આક્રમણને વળતો જવાબ આપીને જાતે જ શીખી શકે.”
સારાહ માર્ટિને ડાયરીના એક પેરાગ્રાફ પર નજર દોડાવી. “પણ આ પ્રોજેક્ટ તો ૧૯૯૮ અને ત્યાર બાદ ૨૦૧૬માં સરકારે અન-એથિકલ ગણીને સ્ક્રેપ કરી દીધો હતો, રાઈટ?”
“હા, સત્તાવાર રીતે એને બંધ કરી દેવાયો હતો,” કબીરે કહ્યું. “કારણ કે એ પ્રોજેક્ટ માણસના કંટ્રોલ બહાર જઈ રહ્યો હતો. ડાયરી કહે છે કે પ્રોજેક્ટ બંધ થયાના થોડા જ સમયમાં ડો. ત્રિવેદીનું રહસ્યમય રોડ એક્સિડન્ટમાં મોત થયું હતું. બીજા વૈજ્ઞાનિક ડો. સેનગુપ્તા... એ જ હતા જેમનું હાડપિંજર ઝાલાને અમદાવાદની હવેલીના ભોંયરામાં મળ્યું! તેમને કદાચ ત્યાં બંદી બનાવીને મારી નાખવામાં આવ્યા હતા.”
“અને ત્રીજા વૈજ્ઞાનિક?” આદિત્યએ ઓક્સિજન માસ્ક હટાવીને કંપતા અવાજે પૂછ્યું. “ડો. શર્માનું શું થયું?”
કબીરે ડાયરીનું આખરી પાનું પલટાવ્યું. ત્યાં લોહીના ડાઘ વચ્ચે એક વાક્ય લખેલું હતું: ‘ધ કોર ઇઝ નોટ ફ્રી. ઇટ હેઝ અ માસ્ટર. પેશન્ટ ઝીરો ઇઝ સ્ટીલ અલાઇવ.’
ઓરડામાં સોપો પડી ગયો.
“પેશન્ટ ઝીરો...” સારાહ ગણગણી. “સાયબર ક્રિમિનોલોજીમાં ‘પેશન્ટ ઝીરો’ એટલે એ વ્યક્તિ, જેણે વાયરસ કે સિસ્ટમનો પહેલો કોડ પોતાના કમ્પ્યુટરમાં રન કર્યો હોય. આનો સીધો અર્થ એ થાય છે કે નેમેસિસ ભલે સેન્ટિએન્ટ બન્યું હોય, પણ એ કોઈ ડિજિટલ ભૂતની જેમ આપોઆપ નથી ભટકી રહ્યું. એ ત્રીજો વૈજ્ઞાનિક હજુ જીવતો છે! એ જ ‘પેશન્ટ ઝીરો’ તરીકે બહારની દુનિયામાંથી એક ચોક્કસ સેટેલાઇટ ફ્રીક્વન્સી મારફતે આ એઆઈને ગાઈડ કરી રહ્યો છે, તેને ટાર્ગેટ આપી રહ્યો છે!”
“મતલબ કે સીબીડીસી કરન્સી ક્રેશ કરવી, ડિજિટલ રૂપિયો લૂંટવો, રડાર બ્લાઇન્ડસ્પોટ ઊભો કરવો અને હોસ્પિટલમાં વિપુલ પર હુમલો કરવો—આ બધું એ વૈજ્ઞાનિક કરાવી રહ્યો છે?” મયુરે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું.
“બિલકુલ,” કબીરે પોતાની સામે પડેલા ક્વોન્ટમ બાયપાસ લેપટોપ પર આંગળીઓ દોડાવી. “ડાયરીમાં એ ત્રીજા વૈજ્ઞાનિકની સિગ્નેચર ક્રિપ્ટો-કી આપેલી છે: ALPHA_ZERO_98. જો હું આ કીને નેમેસિસના એન્ક્રિપ્ટેડ બેકડોર સાથે મેચ કરું, તો આપણને એ ખબર પડી જશે કે આ નેમેસિસ કોના ડિવાઇસ સાથે ગુપ્ત રીતે કમ્યુનિકેટ કરી રહ્યું છે!”
કબીરે કમાન્ડ આપ્યો. સ્ક્રીન પર ક્વોન્ટમ પ્રોસેસરના અલ્ગોરિધમ્સ ફરવા લાગ્યા. એક પછી એક લેયર્સ અનલોક થવા માંડ્યા.
આદિત્ય અને સારાહે પણ પોતપોતાના ટર્મિનલ પરથી સિગ્નલ ટ્રાયેન્ગ્યુલેશન શરૂ કર્યું. દિલ્હી, બેંગ્લોર, હૈદરાબાદના સર્વર્સ બાયપાસ થઈને સિગ્નલ પાછું ગુજરાત તરફ વળ્યું.
“સિગ્નલ નજીક આવી રહ્યું છે...” આદિત્યનો અવાજ ધીમો પણ તીવ્ર હતો. “ગાંધીનગરથી પંદર કિલોમીટર દૂર... સાબરમતી નદીના પટની નજીક... એક અવાવરું ફાર્મહાઉસ!”
કબીરે જીઓ-સ્પેશિયલ સેટેલાઇટ મેપિંગ એક્ટિવેટ કર્યું. સેટેલાઇટ ઇમેજ ઝૂમ-ઇન થવા લાગી. ઊંચા વૃક્ષો વચ્ચે ઘેરાયેલું એક અત્યંત આલીશાન, હાઇ-સિક્યોરિટી ફાર્મહાઉસ સ્ક્રીન પર સ્પષ્ટ દેખાયું. ત્યાં સેટેલાઇટ ડિશ અને હાઇ-વોલ્ટેજ જનરેટર્સ લગાવેલા હતા, જે સીધા ડાર્ક વેબ સાથે જોડાયેલા હતા.
“આઈપી સરનામું અને સેટેલાઇટ ગ્રીડ મેચ થઈ ગઈ છે,” સારાહે કહ્યું. “પેશન્ટ ઝીરો અત્યારે આ જ ફાર્મહાઉસમાં બેસીને નેમેસિસને કમાન્ડ આપી રહ્યો છે. પણ આ પ્રોપર્ટી કોની છે? રેવન્યુ રેકોર્ડ્સ ચેક કરો!”
કબીરે લેન્ડ રેવન્યુ ડેટાબેઝ સાથે આઈપી મેપિંગ કર્યું.
અને જેવું નામ સ્ક્રીન પર લોડ થયું, કે કમાન્ડ સેન્ટરમાં હાજર તમામ લોકોના હોશ ઊડી ગયા. આદિત્યની આંખો પહોળી થઈ ગઈ, રઘુવીરે અવિશ્વાસથી માથું પકડી લીધું અને કબીરના આંગળાં કીબોર્ડ પર થીજી ગયા.
સ્ક્રીન પર સરકારી દસ્તાવેજો સાથે સ્પષ્ટ અક્ષરોમાં લખાઈને આવ્યું:
PROPERTY OWNER: જનરલ કે. એસ. અય્યર (RETD. RAW CHIEF & CURRENT NATIONAL CYBER COMMANDER)
LOCATION: અય્યર એસ્ટેટ, રાયપુર રોડ, ગાંધીનગર.
જે માણસ દેશની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો વડો હતો, જેણે ‘ઓપરેશન સાગર મંથન’થી લઈને આજ સુધી આખી ટીમને લીડ કરી હતી, અને જે હજુ અડધા કલાક પહેલાં જ ‘કટોકટી મિટિંગ’નું બહાનું કાઢીને આઇટી સીટીમાંથી પોતાની બુલેટપ્રૂફ કારમાં રવાના થયો હતો—એ અય્યર સરનું પોતાનું અંગત ફાર્મહાઉસ જ દેશને બરબાદ કરી રહેલા ‘પેશન્ટ ઝીરો’નું અંતિમ અને અસલી અડ્ડો નીકળ્યું હતું!
૮