Description

સુશ્રુત સંપ્રદાયમાં, આયુર્વેદિક જ્ઞાનનો પ્રસાર કરનાર સૌપ્રથમ વ્યક્તિ ધન્વંતરિ હતા, જેમણે તે દિર્વોદાસને શીખવ્યું અને તેમણે બદલામાં તે સુશ્રુત, ঔપધેનવ, ઔરભ્ર, પૌષ્કલાવત, ગોપુરરક્ષિત અને ભોજને શીખવ્યું. સુશ્રુત પોતાના સમગ્ર જ્ઞાન, અનુભવો અને ૩૦૦ પ્રકારની ઓપરેશન પ્રક્રિયાઓને સંસ્કૃતના શ્લોકોમાં ‘સુશ્રુતસંહિતા’ના રૂપમાં ગ્રંથસ્થ કર્યા. આગળ જઈને આઠમી સદીમાં આ જ ગ્રંથનો અરબી અનુવાદ ‘કિતાબ-ઇ-સુશ્રુત’ના નામથી થયો, જેણે મધ્યકાલીન અરબ અને યુરોપના ચિકિત્સા જગતને ઝકઝોરી નાખ્યું. સિંધુ નદી સભ્યતાના ગર્ભથી ઉપજેલી તે મહાન વૈદિક પરંપરાનો ભાગ રહેલી સુશ્રુતસંહિતાએ આ સાબિત કરી દીધું કે ‘પ્લાસ્ટિક સર્જરી’ કોઈ આધુનિક યુગની દેન નથી, પરંતુ તેની જડો ભારતની પ્રાચીન માટીમાં ઊંડે ઊતરેલી છે. ગ્રીક શબ્દ ‘પ્લાસ્ટિકો’ (જેનો