ବନ୍ଧୁତା — ଏକ ଅନୁଭବ
ଜୀବନରେ ଅନେକ ସମ୍ପର୍କ ଆମକୁ ଜନ୍ମରୁ ମିଳିଥାଏ। ବାପା, ମାଆ, ଭାଇ, ଭଉଣୀ, ପରିବାର—ଏସବୁ ସମ୍ପର୍କ ଆମେ ନିଜେ ବାଛି ନଥାଉ। କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁତା ଏମିତି ଏକ ସମ୍ପର୍କ, ଯାହାକୁ ଆମେ ନିଜ ହୃଦୟରେ ବାଛିଥାଉ।
ବନ୍ଧୁତାରେ ରକ୍ତର ସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ, ତଥାପି ଜଣେ ସତ ବନ୍ଧୁ ବେଳେବେଳେ ନିଜ ପରିବାରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ନିକଟ ଲାଗେ।
ବନ୍ଧୁତା କେବଳ ଏକାଠି ବସି ହସିବା, ଗପ କରିବା କିମ୍ବା ବୁଲିବାର ନାମ ନୁହେଁ। ବନ୍ଧୁତା ହେଉଛି ସେହି ଅନୁଭବ, ଯେଉଁଠାରେ କିଛି ନ କହିଲେ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଧୁ ଆମ ମନର କଥା ବୁଝିପାରେ।
ଏହା ହେଉଛି ଆରବ ଓ କବୀରଙ୍କ କାହାଣୀ।
ଆରବ ଜଣେ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବର ପିଲା ଥିଲା। ସେ ଅଧିକ କଥା କହୁନଥିଲା ଏବଂ ନିଜ ମନର କଥା ସହଜରେ କାହା ସହିତ ବାଣ୍ଟୁନଥିଲା। ତା' ପାଇଁ ବନ୍ଧୁତାର ଅର୍ଥ ଥିଲା—ବିଶ୍ୱାସ, ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଅସୁବିଧା ସମୟରେ ପରସ୍ପରର ପାଖରେ ଠିଆ ହେବା।
ଅନ୍ୟପଟେ କବୀର ଥିଲା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ସେ ବହୁତ ହସମୁଖ, ମିଶୁକ ଏବଂ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ ଭଲ ପାଉଥିଲା। କବୀର ଯେଉଁଠାରେ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଦୁଃଖ ବେଶି ସମୟ ରହିପାରୁନଥିଲା।
ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଦେଖା ହୋଇଥିଲା ଗୋଟିଏ ବର୍ଷାଭିଜା ସକାଳରେ।
ଆରବ ବସ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା। ଜୋରରେ ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା। ତା' ହାତରେ ଗୋଟିଏ ବହି ଥିଲା। ନିଜେ ଭିଜିଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ବହିଟିକୁ ବର୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା।
ହଠାତ୍ କବୀର ଦୌଡ଼ି ଆସି ସେଠାରେ ଠିଆ ହେଲା।
“ଭାଇ, ଟିକେ ଜାଗା ମିଳିବ? ନହେଲେ ଆଜି ବର୍ଷାରେ ହିଁ ଗାଧୋଇବାକୁ ପଡ଼ିବ!”
ଆରବ ଟିକେ ଘୁଞ୍ଚିଗଲା।
କବୀରର ନଜର ଆରବ ହାତରେ ଥିବା ବହି ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
ସେ ହସି କହିଲା, “ନିଜେ ଓଦା ହେଉଛ, କିନ୍ତୁ ବହିଟାକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଏତେ ଚିନ୍ତା!”
ଆରବ ହସି କହିଲା, “ବହି କିଛି କହିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ ଘରେ ବହୁତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ପଡ଼ିବ।”
କବୀର ଜୋରରେ ହସିଦେଲା।
ସେଦିନ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକ କଥା ହୋଇନଥିଲା। ବସ୍ ଆସିଲା ଏବଂ ଦୁହେଁ ନିଜ ନିଜ ବାଟରେ ଚାଲିଗଲେ।
କିନ୍ତୁ ପରଦିନ ଆରବ ବସ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡରେ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳେ କବୀର ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲା।
କବୀର ପଚାରିଲା, “ଆଜି ବହି କେଉଁଠି?”
ଆରବ ବହିଟି ଦେଖାଇ କହିଲା, “ଆଜି ତା'ର ମଧ୍ୟ ଛତା ଅଛି।”
ଦୁହେଁ ହସି ଉଠିଲେ।
ବୋଧହୁଏ ବନ୍ଧୁତାର ଆରମ୍ଭ ସବୁବେଳେ କୌଣସି ବଡ଼ ଘଟଣାରୁ ହୁଏ ନାହିଁ। କେବେ କେବେ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ହସ, ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ କଥା ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ପରିଚୟ ହିଁ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ସମ୍ପର୍କର ଆରମ୍ଭ କରିଦିଏ।
ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁତା ଗଭୀର ହେବାକୁ ଲାଗିଲା।
ସେମାନେ ଏକାଠି କଲେଜ ଯାଉଥିଲେ। ଚା' ଦୋକାନରେ ବସି ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଗପ କରୁଥିଲେ। ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନ, ଭୟ, ପରିବାର ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଥିଲେ।
ଦିନେ କବୀର ଆରବକୁ ପଚାରିଲା,
“ତୋର ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସ୍ୱପ୍ନ କ'ଣ?”
ଆରବ କିଛି ସମୟ ଚୁପ୍ ରହି କହିଲା,
“ମୁଁ ଏମିତି ଜଣେ ମଣିଷ ହେବାକୁ ଚାହେଁ, ଯାହା ପାଇଁ ମୋ ବାପା-ମାଆ ଗର୍ବ କରିବେ।”
କବୀର କହିଲା, “ଆଉ ମୋର ସ୍ୱପ୍ନ ହେଉଛି ସଫଳ ହେବା। କିନ୍ତୁ ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ମୁଁ ଚାହେଁ, ଲୋକମାନେ ମୋତେ ମନେ ପକାଇ କହନ୍ତୁ—ସେ ଜଣେ ଭଲ ମଣିଷ ଥିଲା।”
ଆରବ ତା' ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ କହିଲା,
“ତାହେଲେ ତୋର ସ୍ୱପ୍ନ ଆଜିଠାରୁ ପୂରଣ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲା।”
କବୀର ହସି କହିଲା,
“ଏତେ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ଭଲ ମଣିଷର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଦେଇଦେଲୁ?”
ଦୁହେଁ ହସି ଉଠିଲେ।
ସମୟ ଗଡ଼ି ଚାଲିଲା।
କଲେଜ ଜୀବନରେ ସେମାନେ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ସ୍ମୃତି ସୃଷ୍ଟି କଲେ। କେବେ ଛୋଟ କଥାକୁ ନେଇ ଝଗଡ଼ା କରୁଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ସମୟ ପରେ ପୁଣି ହସି ହସି କଥା ହେଉଥିଲେ।
ଥରେ ଆରବ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳ ହେଲା।
ସେ ବହୁତ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା। ନିଜକୁ ଘର ଭିତରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଲା। କାହାର ଫୋନ ମଧ୍ୟ ଉଠାଉନଥିଲା।
କବୀର ତା' ଘରକୁ ଆସି କବାଟ ବାଡ଼େଇଲା।
“ଆରବ, କବାଟ ଖୋଲ।”
କୌଣସି ଉତ୍ତର ଆସିଲା ନାହିଁ।
କବୀର କବାଟ ବାହାରେ ବସିଗଲା।
“ଠିକ୍ ଅଛି, ମୁଁ ଏଇଠି ବସିଛି।”
କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ କହିଲା,
“ତୁ ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛୁ, ଜୀବନରେ ନୁହେଁ।”
ତଥାପି ଘର ଭିତରୁ କୌଣସି ଉତ୍ତର ଆସିଲା ନାହିଁ।
କବୀର ପୁଣି କହିଲା,
“କବାଟ ନ ଖୋଲିଲେ ମୁଁ ଗୀତ ଗାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେବି।”
ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କବାଟ ଖୋଲିଗଲା।
ଆରବ କହିଲା, “ଦୟାକରି ସେମିତି କରନି!”
ଦୁହେଁ ହସି ଉଠିଲେ।
ସେଦିନ ଆରବ ବୁଝିଲା—ସତ ବନ୍ଧୁ ସବୁବେଳେ ଆମ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିଦିଏ ନାହିଁ। କେବେ କେବେ ସେ କେବଳ ଆମ ପାଖରେ ବସି ରହେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମେ ନିଜେ ପୁଣି ଉଠି ଠିଆ ହେବାର ଶକ୍ତି ପାଇନଥାଉ।
କିଛି ବର୍ଷ ପରେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଜୀବନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା।
କବୀର ଅନ୍ୟ ଏକ ସହରରେ ଚାକିରିର ସୁଯୋଗ ପାଇଲା। ଏହା ତା'ର ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣର ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ଥିଲା ଆରବଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯିବା।
ସହର ଛାଡ଼ିବାର ପୂର୍ବରାତିରେ ଦୁହେଁ ସେହି ପୁରୁଣା ଚା' ଦୋକାନରେ ବସିଥିଲେ।
କବୀର କହିଲା,
“ଦେଖିବୁ, ଦିନେ ମୁଁ ବହୁତ ବଡ଼ ମଣିଷ ହେବି।”
ଆରବ ହସି କହିଲା,
“ଆଉ ମୋତେ ଭୁଲିଯିବୁ।”
କବୀର ତା' ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ କହିଲା,
“ମଣିଷ ଫୋନ ନମ୍ବର ଭୁଲିପାରେ, ଠିକଣା ଭୁଲିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସତ ବନ୍ଧୁକୁ ଭୁଲିପାରେ ନାହିଁ।”
ପରଦିନ କବୀର ଚାଲିଗଲା।
ପ୍ରଥମ କିଛି ମାସ ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ କଥା ହେଉଥିଲେ। ପରେ କାମର ବ୍ୟସ୍ତତା ବଢ଼ିଗଲା। ଫୋନର ସମୟ କମିଗଲା। ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ କମିଗଲା।
ଧୀରେ ଧୀରେ ଅନେକ ସପ୍ତାହ କଟିଗଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଥା ହେଲା ନାହିଁ।
ଆରବ ଭାବିଲା, କବୀର ବଦଳି ଯାଇଛି।
କବୀର ମଧ୍ୟ ଭାବିଲା, ଆରବ ବୋଧହୁଏ ଆଉ ତା' ପାଇଁ ସମୟ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ।
ସତ କଥା ହେଉଛି—ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ମନେ ପକାଉଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ କେହି ନିଜ ମନର କଥା କହିଲେ ନାହିଁ।
କେବେ କେବେ ବନ୍ଧୁତା ଘୃଣା ପାଇଁ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ନାହିଁ।
ଭୁଲ ବୁଝାମଣା ଏବଂ ନୀରବତା ପାଇଁ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ।
ଦିନେ ହଠାତ୍ ଆରବର ଫୋନ ବାଜିଲା।
ଫୋନର ଅନ୍ୟ ପଟେ କବୀର ଥିଲା।
“ଆରବ…”
ତା'ର କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ ଏକ ଅଜଣା ଦୁର୍ବଳତା ଥିଲା।
ଆରବ ବୁଝିଗଲା କିଛି ଗୋଟିଏ ଘଟିଛି।
“କ'ଣ ହେଲା?”
କବୀର କହିଲା,
“ବାପା ହସ୍ପିଟାଲରେ ଅଛନ୍ତି। ଅବସ୍ଥା ଭଲ ନାହିଁ।”
ଆରବ ଆଉ କିଛି ପଚାରିଲା ନାହିଁ।
କେବଳ କହିଲା,
“ମୁଁ ଆସୁଛି।”
କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଆରବ ହସ୍ପିଟାଲରେ ପହଞ୍ଚିଲା।
କବୀର ଏକାକୀ ବାହାରେ ବସିଥିଲା। ତା' ଆଖିରେ ଥକାପଣ, ଭୟ ଏବଂ ଅସହାୟତା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଆରବ ତା' ପାଖରେ ଯାଇ ଚୁପଚାପ ବସିଲା।
କବୀର ତା' ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ କହିଲା,
“ତୁ ଆସିଲୁ?”
ଆରବ ହସି କହିଲା,
“ତୁ ଡାକିଥିଲୁ।”
କବୀରର ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିଗଲା।
“ମୁଁ ଭାବିଥିଲି ତୁ ମୋତେ ଭୁଲିଯାଇଛୁ।”
ଆରବ ତା' ହାତ ଧରି କହିଲା,
“ଆମେ କଥା ହେବା ବନ୍ଦ କରିଥିଲୁ, ବନ୍ଧୁତା ନୁହେଁ।”
ଦୁହେଁ କିଛି ସମୟ ଚୁପଚାପ ବସି ରହିଲେ।
ସେଦିନ ସେମାନେ ବୁଝିଲେ—ସତ ବନ୍ଧୁତା କଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ।
ଆରବ କିଛି ଦିନ କବୀର ସହିତ ହସ୍ପିଟାଲରେ ରହିଲା। ଔଷଧ ଆଣିଲା, ବିଭିନ୍ନ କାମରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା ଏବଂ ରାତିରେ ବନ୍ଧୁ ପାଖରେ ଜାଗି ରହିଲା।
କିଛି ଦିନ ପରେ କବୀରର ବାପାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭଲ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା।
କବୀର ଆରବକୁ କହିଲା,
“ତୋର ଏହି ଉପକାର ମୁଁ କେବେ ଶୁଝିପାରିବି ନାହିଁ।”
ଆରବ ହସି କହିଲା,
“ବନ୍ଧୁତାରେ ଉପକାର ବୋଲି କିଛି ନଥାଏ।”
କବୀର ପଚାରିଲା,
“ତାହେଲେ କ'ଣ ଥାଏ?”
ଆରବ କହିଲା,
“କେବଳ ସାଥ।”
ସମୟ ପୁଣି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା।
ଦୁହେଁ ନିଜ ନିଜ ଜୀବନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ଚାକିରି, ପରିବାର, ଦାୟିତ୍ୱ—ସବୁକିଛି ବଦଳିଗଲା।
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ବନ୍ଧୁତା ବଦଳିଲା ନାହିଁ।
ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ସେମାନେ ପୁଣି ସେହି ପୁରୁଣା ଚା' ଦୋକାନରେ ଦେଖା ହେଲେ।
ସହର ବଦଳିଯାଇଥିଲା।
ରାସ୍ତା ବଦଳିଯାଇଥିଲା।
ଚା' ଦୋକାନଟି ମଧ୍ୟ ଆଗ ପରି ନଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁତାର ହସ ସେହିପରି ଥିଲା।
କବୀର କହିଲା,
“ଆରବ, ଆମର ପ୍ରଥମ ଦେଖା ମନେ ଅଛି?”
ଆରବ ହସି କହିଲା,
“ନିଶ୍ଚୟ। ତୁ ବର୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲୁ।”
କବୀର କହିଲା,
“ଆଉ ତୁ ବହିଟାକୁ ବଞ୍ଚାଉଥିଲୁ।”
ଦୁହେଁ ହସି ଉଠିଲେ।
କିଛି ସମୟ ପରେ କବୀର ପଚାରିଲା,
“ତୋ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁତାର ଅର୍ଥ କ'ଣ?”
ଆରବ ଆକାଶକୁ ଚାହିଁ କହିଲା,
“ବନ୍ଧୁତା ପ୍ରତିଦିନ କଥା ହେବାର ନାମ ନୁହେଁ।
ବନ୍ଧୁତା ସବୁବେଳେ ଏକାଠି ରହିବାର ନାମ ନୁହେଁ।
ବନ୍ଧୁତା ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥାରେ ସହମତ ହେବାର ନାମ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ବନ୍ଧୁତା ହେଉଛି ସେହି ବିଶ୍ୱାସ, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁତ ଦିନ କଥା ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ନିରବରେ ଆସି ଆମ ପାଖରେ ଠିଆ ହୁଏ।”
କବୀର ହସି କହିଲା,
“ଆଉ ସତ ବନ୍ଧୁ ସେହି ମଣିଷ, ଯିଏ ଆମର ଦୁର୍ବଳ ସମୟରେ ଆମକୁ ଆମର ନିଜ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ।”
ସେଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅସ୍ତ ଯାଉଥିଲା।
ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ ଚୁପଚାପ ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନରେ ଅନେକ କିଛି ବଦଳିଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ବନ୍ଧୁତା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଥିଲା।
କାରଣ ସତ ବନ୍ଧୁତା ଦୂରତାରେ ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସମୟ ସହିତ ପୁରୁଣା ହୁଏ ନାହିଁ।
ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଏହା ହୃଦୟର ଏମିତି ଏକ ଅନୁଭବ, ଯାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶବ୍ଦରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହୁଏ ନାହିଁ।
ଜୀବନରେ ଅନେକ ଲୋକ ଆସନ୍ତି।
କେହି କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ଆମ ସହିତ ରହନ୍ତି।
କେହି ଆମକୁ କିଛି ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ କିଛି ଲୋକ ଆମ ଜୀବନର ଏମିତି ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଯାଆନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ବିନା ଆମର ପୁରୁଣା ସ୍ମୃତିଗୁଡ଼ିକ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗେ।
ତେଣୁ ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏମିତି ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ଅଛନ୍ତି, ଯିଏ ଆପଣଙ୍କ ଖୁସିରେ ହୃଦୟରୁ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଡାକିବା ପୂର୍ବରୁ ପାଖରେ ଆସି ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ନୀରବତାକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରନ୍ତି—ତେବେ ତାଙ୍କୁ କେବେ ହରାଇବେ ନାହିଁ।
କାରଣ ଟଙ୍କା ପୁଣି ରୋଜଗାର କରାଯାଇପାରେ।
ଅନେକ ଜିନିଷ ପୁଣି କିଣାଯାଇପାରେ।
କିନ୍ତୁ ଜଣେ ସତ ବନ୍ଧୁ ପାଇବା—
ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଆଶୀର୍ବାଦ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ବନ୍ଧୁତା କେବଳ ଏକ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ।
ବନ୍ଧୁତା କୌଣସି ସର୍ତ୍ତ ନୁହେଁ।
ବନ୍ଧୁତା କେବଳ ଏକ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ବନ୍ଧୁତା ହେଉଛି ଏକ ଅନୁଭବ—
ଯେଉଁଠାରେ ଦୂରତା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟ ସବୁବେଳେ ପାଖାପାଖି ରହେ।