પ્રકરણ ૩૪: સમૂહ રક્ષાબંધન, ટીનેજર્સનો નિર્દોષ સંકોચ અને 'સામૂહિક રક્ષકો'નું સન્માન!
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"બહેનનો પ્રેમ એ ભાઈ માટે દુનિયાની સૌથી મોટી ઢાલ છે! ટીનેજર્સ વચ્ચેનો મીઠો અહંકાર અને સંકોચ ગમે તેટલો હોય, પણ જ્યારે કાંડા પર રાખડી બંધાય છે ત્યારે બધી તકરાર એક મીઠા સ્મિતમાં ઓગળી જાય છે!"
ઓગસ્ટ માસમાં પાવન રક્ષાબંધન નો પવિત્ર અવસર આવી પહોંચ્યો. સવારથી જ આખી સોસાયટીમાં ઉત્સવનો માહોલ હતો.
આ વખતે આનંદનગર સોસાયટીના પ્રમુખ હર્ષિલ મહેતા અને સેક્રેટરી હિતેશ પટેલે સોસાયટીના ઇવેન્ટ મેનેજર વિક્રમ શર્મા સાથે મળીને ક્લબ હાઉસમાં સમૂહ રક્ષાબંધન મહોત્સવ"નું આયોજન કર્યું હતું.
સવારના નવ વાગ્યા સુધીમાં તો સોસાયટીના તમામ ૧૫૦ પરિવાર ક્લબ હાઉસના મોટા હોલમાં એકઠા થઈ ગયા હતા.
હોલને વિક્રમ શર્માએ કેસરી અને ગુલાબી કાપડ, મોગરાના ફુલો અને વિરાટ પૂજા થાળીઓથી શણગાર્યો હતો. બેકગ્રાઉન્ડમાં મધ્યમ અવાજે "ભૈયા મેરે રાખી કે બંધન કો નિભાના...", "ધાગે સે બાંધા હૈ..." જેવા મધુર ગીતો વાગી રહ્યા હતા.
સ્ટેજ પર સોસાયટીના વડીલો—સિનિયર સીટીઝન ગ્રુપ : માણેકલાલ, મદન લાલ શર્મા, રુસ્તમ દારૂવાલા,અવધેશ શર્મા, મનોજ દેશમુખ,મનોહર જોશી અને
દ્વારકાના ભટ્ટજી બિરાજમાન હતા.
મહોત્સવની શરૂઆત સોસાયટીના બાળકો અને ટીનેજર્સની રાખડી વિધિથી થઈ.
આનંદ ગૅંગના લીડર આરવ અને ઉત્સાહી બાળકી અનાયા વચ્ચે આમ તો રોજ નાની-નાની વાતોમાં મીઠી તકરાર ચાલતી રહેતી હતી. આરવ પોતાને 'મોટો અને ડાહ્યો' સમજીને અનાયા પર હુકમ ચલાવવાનો પ્રયત્ન કરતો, જ્યારે અનાયા પણ પોતાના ચતુર જવાબોથી આર્શવનો અહંકાર ઓગાળી દેતી!
આજે રક્ષાબંધનના દિવસે આરવ કેસરી કુરતા-પાયજામામાં તૈયાર થઈને ખુરશી પર બેઠો હતો. અનાયા હાથમાં પોતાના હાથે બનાવેલી સુંદર તુલસી-રેશમની ઇકો-ફ્રેન્ડલી રાખડી, કંકુ-અક્ષતની થાળી અને મોહનથાળનો ટુકડો લઈને તેની સામે આવી.
બંને ૧૪-૧૫ વર્ષના ટીનેજર્સ વચ્ચે એક ક્ષણ માટે નિર્દોષ સંકોચ અને મીઠો અહંકાર છવાઈ ગયો!
આરવે પોતાના ચશ્મા સરખા કરતાં મોં મચકોડીને કહ્યું, "જો અનાયા! તું દર વખતે મારી સાથે ઝઘડો કરે છે અને મારી સાયકલ લઈ જાય છે, આજે મારી પાસે મોટી ગિફ્ટની આશા ન રાખતી!"
અનાયાએ પોતાની આંખો નાની કરીને ચબરાકિયાં મારતાં જવાબ આપ્યો, "ઓહો આરવભાઈ! મને તારી ગિફ્ટની કોઈ લાલચ નથી, હોં! હું તો માત્ર એટલા માટે રાખડી બાંધું છું કે તું આખી સોસાયટીમાં ડાહ્યો થઈને રહે અને મારી ગાર્બેજ પોલીસની ટીમમાં સરખો ઓર્ડર પાળે!"
આ મધુર તકરાર જોઈને સ્ટેજ પર બેઠેલા સોનાલીબેન, હિતેશ પટેલ અને માણેક લાલ ખડખડાટ હસી પડ્યા!
માણેક લાલે હસીને કહ્યું, "અરે આરવ! હવે મોં બંધ રાખ અને બહેન પાસે રેશમનો દોરો બંધાવી લે. ભાઈ-બહેનનો આ જ તો અસલી વહાલ છે!"
અનાયાએ આરવના કપાળમાં કંકુનો ચાંદલો કર્યો, ચોખા ચોંટાડ્યા અને એના જમણા કાંડા પર રેશમી રાખડી બાંધી દીધી. આર્શવનો અહંકાર ક્ષણભરમાં ઓગળી ગયો. તેણે ગુપચુપ પોતાના ખિસ્સામાંથી એક સુંદર કલરફૂલ પેન-સેટ અને ડાયરી કાઢીને અનાયાના હાથમાં મૂકી દીધી.
અનાયાના ચહેરા પર ખુશીનું સ્મિત રેલાઈ ગયું. આ નિર્દોષ ભાઈ-બહેનના પ્રેમે ક્લબ હાઉસમાં રહેલા દરેક વ્યક્તિના દિલ જીતી લીધા.
આનંદનગરની રક્ષાબંધન માત્ર પોતાના લોહીના સગા સુધી સીમિત નહોતી.
જ્યારે તમામ ભાઈ-બહેનોની રાખડી વિધિ પૂરી થઈ, ત્યારે સેક્રેટરી હિતેશ પટેલ અને વકીલ ઇમરાન ખાને સોસાયટીના અસલી 'સામાજિક રક્ષકો'ને સ્ટેજ પર બોલાવ્યા:
સોસાયટીના રાત-દિવસ ચોકીદારી કરતા સિક્યોરિટી ગાર્ડ બાબુલાલ
સોસાયટીને સ્વચ્છ રાખતા કચરા વાહક કેસાજી
ગાર્ડનનો માળી રામદીન
સોસાયટીમાં રોજેરોજ કુરિયર અને પાર્સલ પહોંચાડતા ડિલિવરી બોયઝ
અને આખી સોસાયટીને રોજેરોજ તાજી ચા પાઈને ખુશ રાખતા મગનકાકા!
સોસાયટીની મહિલાઓ—વસંતી બા, ભાવના બા, પરિઝાદ દારૂવાલા, સોનાલીબેન અને શાંતાબેન (કામવાળા બહેન) હાથમાં પૂજાની થાળીઓ લઈને આ તમામ સામાજિક રક્ષકો પાસે પહોંચી.
સોસાયટીની મહિલાઓએ એકપછી એક સિક્યોરિટી ગાર્ડ બાબુલાલ, કેસાજી અને મગનકાકાના કાંડા પર પ્રેમથી રાખડીઓ બાંધી.
મગનકાકા અને કેસાજીની આંખોમાં આદરના આસું આવી ગયા. કેસાજીએ હાથ જોડીને કહ્યું, "બેનજી! અમે તો ગરીબ માણસો છીએ, સોસાયટીની સેવા કરીએ છીએ. પણ તમે અમને ભાઈ ગણીને કાંડા પર રાખડી બાંધી, આનાથી મોટો કોઈ એવોર્ડ નથી અમારા માટે!"
મગનકાકાએ પોતાની કિટલી પરથી લાવેલી ખાસ કેસરિયા મીઠાઈ બધાને પીરસી.
આ પ્રસંગે માણેક લાલે માઈક હાથમાં લઈને કહ્યું, "મિત્રો! આ જ સાચી સામાજિક સુરક્ષા છે. જે લોકો આપણા ઘર, સોસાયટી અને સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરે છે, એમનું સન્માન કરવું એ જ ભારતનો સાચો ધર્મ છે!"
સાંજ સુધીમાં તો સોસાયટીમાં ગિફ્ટ્સની અદલાબદલી, મોહનથાળની મિજબાની અને હાસ્યનો મહાસાગર ઉછળી રહ્યો હતો. આનંદનગરની આ સમૂહ રક્ષાબંધને એકતા અને સ્નેહનો અનોખો દાખલો બેસાડી દીધો હતો!
📝 માણેક લાલની ડાયરી (પ્રકરણનો અંત):
"રક્ષાબંધન એ માત્ર એક પરિવારનો તહેવાર નથી, એ આખા સમાજને જોડતી અદ્રશ્ય દોરી છે! જ્યારે ભાઈ પોતાની બહેનની રક્ષાનું વચન આપે છે અને બહેન પોતાની મધુર તકરાર ભૂલીને ભાઈના દીર્ઘાયુની પ્રાર્થના કરે છે, ત્યારે સંસ્કારોનું શિખર સર થાય છે. સિક્યોરિટી ગાર્ડ બાબુલાલ કે કચરાવાળા કેસાજીના કાંડે બંધાયેલી રાખડીએ આજે સાબિત કરી દીધું કે આનંદનગરમાં પ્રત્યેક વ્યક્તિ એકબીજાનો રક્ષક છે!"
