ਨੀਲਾ ਆਕਾਸ਼
ਸੁਪਨਿਆਂ, ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ
ਅਧਿਆਇ 1 — ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਕੁੜੀ
ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਨ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਘਵ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਿਰਾਣੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਾਂ ਸੀਤਾ ਘਰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਸੀ।
ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਨੀਲਾ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤੱਕਣਾ ਬਹੁਤ ਪਸੰਦ ਸੀ।
ਹਰ ਸਵੇਰ ਉਹ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੀਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਤੱਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸੁਪਨੇ ਬੁਣਦੀ ਸੀ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ,
“ਮਾਂ, ਕੀ ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?”
ਸੀਤਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੀ,
“ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਬੇਟੀ। ਪਰ ਇਨਸਾਨ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦ ਖੁਦ ਤੈਅ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।”
ਇਹ ਗੱਲ ਨੀਲਾ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਸ ਗਈ।
ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੱਡੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ।
ਅਧਿਆਇ 2 — ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੁਪਨਾ
ਨੀਲਾ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਵਿਦਿਆਰਥਣ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
“ਨੀਲਾ, ਤੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੀਂ,” ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਪਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਿਰਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।
“ਕੁੜੀ ਇੰਨਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕੀ ਕਰੇਗੀ?”
“ਆਖ਼ਰ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਘਰ ਹੀ ਤਾਂ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੈ।”
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਨੀਲਾ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲ ਗਈ।
ਇਹ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਸੀ।
ਪਰ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਰ ਵੀ ਸੀ।
ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਉਸਦੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ ਦੁਨੀਆ ਸੀ।
ਅਧਿਆਇ 3 — ਨਵਾਂ ਸ਼ਹਿਰ
ਜਦੋਂ ਨੀਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਉਸਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਲੱਗੀ।
ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਵਾਹਨ ਅਤੇ ਅਜਨਬੀ ਲੋਕ—ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸਦੇ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸੀ।
ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਿਆ।
ਪਰ ਨੀਲਾ ਚੁੱਪ ਰਹੀ।
ਉਸਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਕਰੇਗੀ।
ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਆਰਵ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਲੜਕੇ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਰਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ,
“ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਨੀ ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ?”
ਨੀਲਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੀ,
“ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।”
ਨੀਲਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਆਰਵ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਗਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਰ ਗਹਿਰੀ ਹੁੰਦੀ ਗਈ।
ਅਧਿਆਇ 4 — ਅੱਗ ਦੀ ਪਰਖ
ਇੱਕ ਰਾਤ ਨੀਲਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਾਘਵ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ।
ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਲਗਭਗ ਸਾਰਾ ਸਮਾਨ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਹ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਸੀ।
ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਨੀਲਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ।
“ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ,” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ।
ਪਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ,
“ਨਹੀਂ ਬੇਟੀ। ਤੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਗਈ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ ਹੈਂ। ਸਾਡੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਬਰਬਾਦ ਨਾ ਕਰ।”
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਨੀਲਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ।
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ,
“ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੀ।”
ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਸਦਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਧਿਆਇ 5 — ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਦਮ
ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੀਲਾ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਥੱਕ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
“ਕੀ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਸਕਾਂਗੀ?” ਇਹ ਸਵਾਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ।
ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੀਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ।
“ਮੇਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਅਜੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ,” ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ।
ਫਿਰ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਤਾਬ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ।
ਉਸਦੀ ਮਿਹਨਤ ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ ਰੰਗ ਲਿਆਈ।
ਨੀਲਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ।
ਅਧਿਆਇ 6 — ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆਈ ਨੀਲਾ
ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੀਲਾ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ।
ਪਰ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੀ।
ਉਹ ਜਾਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕੁੜੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੀਲਾ ਨੇ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਉੱਥੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਲਰਨਿੰਗ ਸੈਂਟਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਹੀ ਆਈਆਂ।
ਨੀਲਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ,
“ਤੁਸੀਂ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਪਨੇ ਵੀ ਗਰੀਬ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।”
ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਜਗਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਧਿਆਇ 7 — ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਦਿਨ ਬੀਤਦੇ ਗਏ।
ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ ਉਸ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਸਾਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਆਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨੀਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਸੀ।
ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ,
“ਕੁੜੀ ਇੰਨਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕੀ ਕਰੇਗੀ?”
ਉਹੀ ਲੋਕ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਲਾ ਕੋਲ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਭੇਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਰਾਘਵ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਸਨ।
ਆਰਵ ਵੀ ਨੀਲਾ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪੂਰਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਹੁਣ ਨੀਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਲਈ ਲੜਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ।
ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਅਧਿਆਇ 8 — ਨੀਲਾ ਆਕਾਸ਼
ਇੱਕ ਸਵੇਰ ਨੀਲਾ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਸੀ।
ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੀਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਸੀ।
ਪਰ ਅੱਜ ਉਸਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਕਦੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਦੀ ਸੀ।
ਅੱਜ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਸੀ।
ਉਹ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਮੁਸਕਰਾਈ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ।
ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਈ—
“ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।”
ਨੀਲਾ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਕਿਹਾ,
“ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਡਰੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹੀਏ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਪਣਾ ਆਕਾਸ਼ ਆਪ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।”
ਸੂਰਜ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨੀਲਾ ਉਸ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਆਉਣੀਆਂ ਸਨ।
ਪਰ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਮਝ ਚੁੱਕੀ ਸੀ—
ਡਰ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਦਮ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਨੀਲਾ ਉਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ—
ਉਹ ਸਾਰਾ ਨੀਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਸੀ।
ਸਮਾਪਤੀ
ਸੁਪਨੇ ਦੇਖੋ। ਸਿੱਖੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖੋ। ਉੱਡਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਤੁਹਾਡਾ ਆਕਾਸ਼ ਅਜੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।