"ધ લાસ્ટ ચેપ્ટર" — પ્રકરણ ૫: એન્જિનિયરિંગ પ્રોજેક્ટ્સ અને નેશનલ ટેક્નોલોજી કોન્ટેસ્ટ
ગુજરાતમાં શિયાળાએ પોતાની ગુલાબી ઠંડીથી દસ્તક દીધી હતી. અમદાવાદની સવાર હળવા ધુમ્મસ અને ઠંડા પવનોથી સસબતી હતી, જ્યારે કૉલેજનું વાતાવરણ એક અલગ જ ઉત્સાહથી ધમધમતું હતું. નોટિસ બોર્ડ પર લગાડવામાં આવેલા એક ચમકતા બેનરે આખા કેમ્પસમાં હલચલ મચાવી દીધી હતી—‘નેશનલ ઇનોવેશન ટેક કોન્ટેસ્ટ ૨૦૨૬’! દેશભરની ટૉપ એન્જિનિયરિંગ કૉલેજોના વિદ્યાર્થીઓ માટે આ એક પ્રતિષ્ઠિત મંચ હતો, જ્યાં અદભુત આઈડિયાઝ અને વર્કિંગ પ્રોજેક્ટ્સ રજૂ કરવાના હતા.
રૂમ નંબર ૪૦૪ ના આ ત્રિપુટી—પ્રિયાંશ, ચિંતન અને મિહિર—માટે આ કોન્ટેસ્ટ માત્ર એક સ્પર્ધા નહોતી, પણ પોતાની જાતને સાબિત કરવાનો મોકો હતો. ત્રણેયે ભેગા મળીને એક ક્રાંતિકારી પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવાનું નક્કી કર્યું: એક એવું ‘પાવર-જનરેટિંગ મશીન’ જે પર્યાવરણના ન્યૂનતમ ઘર્ષણ અને ઓછી ઊર્જાના ઇનપુટથી અકલ્પનીય આઉટપુટ પેદા કરી શકે!
પ્રોજેક્ટની રૂપરેખા તૈયાર થતાં જ લેબોરેટરી તેમનું બીજું ઘર બની ગઈ. પ્રિયાંશની અદ્ભુત યાદશક્તિ અને ફોટોગ્રાફિક મેમરીએ થર્મોડાયનેમિક્સ અને ફિઝિક્સના સેંકડો જટિલ સમીકરણો મિનિટોમાં ઉકેલી દીધા, તો બીજી તરફ ચિંતને પોતાના લેપટોપ પર રાત-દિવસ એક કરીને એ મશીનને કંટ્રોલ કરતો અત્યાધુનિક સોફ્ટવેર કોડ તૈયાર કર્યો. રહી વાત મિહિરની, તો તે દિવસભર ભલે અર્ધ-ઊંઘમાં રહેતો, પણ રાતના સમયે જ્યારે બાકીના બધા થાકી જતા, ત્યારે તેની ઊંઘમાંથી જાગેલી એક જ અચાનક સલાહ આખા પ્રોજેક્ટની સૌથી મોટી ટેકનિકલ ખામીને દૂર કરી દેતી!
શિયાળાની ઠંડી રાતોમાં કૉલેજની મિકેનિકલ લેબની અંદરનું વાતાવરણ એકદમ રોમાંચક બની જતું હતું. લેબની ઉપર લટકતી પીળાશ પડતી ટ્યુબલાઈટનો ઝાંખો પ્રકાશ મશીનના કાટ ખાયેલા લોખંડ અને ચમકતા તાંબાના તાર પર પડતો હતો. મશીનના ગિયર્સ અને મોટર્સનો ઘસાઈને આવતો ગુંજારવ રાત્રિની શાંતિને ચીરી નાખતો હતો. જ્યારે પણ થાક હાવી થતો, ત્યારે ચિંતન કેન્ટીનમાંથી ગરમાગરમ ચા અને મસ્કાબન મંગાવી લેતો. લેબના ખૂણામાં બેસીને ચાની ચુસ્કીઓ લેતા-લેતા હસી-મજાક કરવી અને ફ્યુચરના પ્લાનિંગ કરવા—એ રાતો પ્રિયાંશના જીવનની સૌથી સુંદર ક્ષણો બની ગઈ હતી.
એક પછી એક અઠવાડિયું વીતતું ગયું અને આખરે તેમની મહેનત રંગ લાવી. કોન્ટેસ્ટના બરાબર ત્રણ દિવસ પહેલાં, તેમનું ફાઇનલ પ્રોજેક્ટ મોડેલ તૈયાર થઈ ગયું. જ્યારે તેમણે મશીન સ્વિચ ઓન કર્યું, ત્યારે તે ધાર્યા કરતા પણ વધુ ગતિથી અને શૂન્ય અવાજે ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવા લાગ્યું! ચિંતન ખુશીથી ઉછળી પડ્યો, મિહિરે તાળીઓ પાડી, અને પ્રિયાંશની આંખોમાં એક સંતોષની ચમક દેખાઈ—તેમને લાગ્યું કે તેઓ જીતી ગયા છે.
પરંતુ ખુશીઓની આ પળો બહુ લાંબી ન ટકી.
કોન્ટેસ્ટના આગલા દિવસે, રાત્રિના અંદાજે અઢી વાગ્યા હશે. લેબને તાળું મારેલું હતું અને ત્રણેય મિત્રો કાલે સવારે થનારા પ્રેઝન્ટેશનના ઉત્સાહમાં પોતાના રૂમમાં ગાઢ ઊંઘમાં હતા. અચાનક જ કૉલેજના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર તરફથી કંઈક બળવાની ગંધ ઉપર સુધી આવી.
પ્રિયાંશની આંખ અચાનક ખુલી ગઈ. તેને કોઈ અનિષ્ટની આશંકા થઈ. તે તરત જ પથારીમાંથી કૂદીને સીધો લેબ તરફ દોડ્યો. ચિંતન અને મિહિર પણ પાછળ-પાછળ દોડી આવ્યા.
જ્યારે તેમણે લેબનું દરવાજો ખોલ્યો, ત્યારે તેમની સામે જે દ્રશ્ય હતું તેણે તેમના પગ નીચેથી જમીન સરકાવી દીધી!
તેમનું ગર્વસમાન મુખ્ય પ્રોજેક્ટ મોડેલ રહસ્યમય રીતે શોર્ટ સર્કિટ થઈ ચૂક્યું હતું. મશીનના વાયરો પીગળી ગયા હતા, કિંમતી કોપર કોઈલ્સ બળીને રાખ થઈ ચૂકી હતી અને હવામાં પ્લાસ્ટિક અને કેમિકલની તીવ્ર દુર્ગંધ ફેલાયેલી હતી. આ અકસ્માત નહોતો, કોઈ જાણી જોઈને કરેલું તોડફોડ હતું!
પ્રિયાંશનું હૃદય બેફામ ધડકવા લાગ્યું. તેણે આગળ વધીને ધુમાડા વચ્ચે પડેલા બળેલા મશીનનું નિરીક્ષણ કર્યું. મશીનના ભગ્નાશેષોની બરાબર બાજુમાં એક નાનો કાળો કાગળનો ટુકડો પડ્યો હતો.
પ્રિયાંશે ધ્રુજતા હાથે એ કાગળ ઉપાડ્યો અને ટોર્ચના અજવાળામાં વાંચ્યું. તેના પર કોઈ અજાણ્યા અને ધારદાર અક્ષરે લખેલું હતું:
"અસલી ટેસ્ટ તો હજી પહાડોમાં બાકી છે!"
નીચે એ જ જાણીતું પ્રતીક દોરેલું હતું—જે ડાયરીમાં હતું અને જે હોસ્ટેલની બારી પર પથ્થર પર મળ્યું હતું!
લેબની ઠંડી હવામાં પ્રિયાંશના શ્વાસ રૂંધાઈ ગયા. આ પ્રોજેક્ટ બળવા પાછળ કોનો હાથ હતો? અને પહાડો તરફનો આ ઇશારો કઈ તરફ દોરી રહ્યો હતો? અમદાવાદની આ કોલેજની દીવાલો હવે તેમના માટે કોઈ સુરક્ષિત જગ્યા નહોતી રહી... ખેલ હવે ખરેખર જીવલેણ બની ચૂક્યો હતો!