ഉപദേശം
“നീ ഇങ്ങനെ പോയാൽ നിന്റെ ജീവിതം നശിക്കും.”
അയാൾ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ രാഹുലിന്റെ ചെവിയിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും മുഴങ്ങി.
അന്ന് വൈകുന്നേരം ഓഫീസിൽ നിന്ന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ, റോഡിലൂടെ ഓടുന്ന വാഹനങ്ങളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ അവന്റെ മനസ്സിലൂടെ ചിന്തകൾ പാഞ്ഞുപോയി.
അവന്റെ അച്ഛന്റെ സുഹൃത്തായിരുന്നു മോഹനൻ ചേട്ടൻ. ചെറുപ്പം മുതൽ രാഹുലിനെ കാണുന്നയാൾ. സ്നേഹത്തോടെ സംസാരിക്കുന്ന ആളാണ്. പക്ഷേ അന്നത്തെ സംഭാഷണം രാഹുലിന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു മുറിവായി.
“ജോലി ഉപേക്ഷിച്ച് എഴുത്തുകാരനാകാൻ പോകുന്നു എന്നൊക്കെ കേട്ടല്ലോ?”
മോഹനൻ ചേട്ടൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ രാഹുൽ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
“അതൊക്കെ നല്ലതാണ്. പക്ഷേ ജീവിതം കഥയല്ല. സ്വപ്നം കൊണ്ട് മാത്രം വയറു നിറയില്ല.”
“എനിക്ക് എഴുതാൻ ഇഷ്ടമാണ് ചേട്ടാ.”
“ഇഷ്ടം കൊണ്ട് മാത്രം ജീവിതം മുന്നോട്ട് പോകില്ല. ആദ്യം നല്ലൊരു ജോലി നോക്ക്. സ്ഥിരവരുമാനം ഉണ്ടാക്ക്. പിന്നെ സമയം കിട്ടുമ്പോൾ എഴുതിക്കോ.”
രാഹുൽ മിണ്ടാതെ നിന്നു.
“നിന്റെ പ്രായത്തിൽ ഞാനും ഒരുപാട് സ്വപ്നങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഒന്നും നടന്നില്ല. അതുകൊണ്ടാണ് പറയുന്നത്. ജീവിതം എന്താണെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം.”
അവസാനത്തെ വാക്കാണ് രാഹുലിന് ഏറ്റവും വേദനിച്ചത്.
“ജീവിതം എന്താണെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം.”
അവൻ വീട്ടിലെത്തി മുറിയിൽ കയറി വാതിൽ അടച്ചു.
മേശപ്പുറത്ത് കിടന്നിരുന്ന തന്റെ പഴയ നോട്ട്ബുക്ക് എടുത്തു.
അതിൽ വർഷങ്ങളായി എഴുതിയിരുന്ന കഥകളായിരുന്നു.
ചിലത് പൂർത്തിയാകാത്തവ.
ചിലത് ആരെയും കാണിക്കാത്തവ.
ചിലതിന്റെ അവസാന പേജുകളിൽ കണ്ണുനീർ വീണ പാടുകൾ പോലും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രാഹുൽ നോട്ട്ബുക്ക് അടച്ചു.
“ഒരുപക്ഷേ ചേട്ടൻ പറഞ്ഞത് ശരിയായിരിക്കും.”
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
“ഞാൻ വെറുതെ സ്വപ്നം കാണുകയാണോ?”
അടുത്ത ദിവസം മുതൽ അവൻ എഴുതുന്നത് നിർത്തി.
രാവിലെ ജോലി.
വൈകുന്നേരം വീട്ടിൽ വരും.
ഭക്ഷണം.
ഫോൺ.
ഉറക്കം.
അങ്ങനെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോയി.
അമ്മ ശ്രദ്ധിച്ചു.
“എന്താ മോനേ? നീയിപ്പോൾ ഒന്നും എഴുതുന്നില്ലല്ലോ?”
“വെറുതെ.”
“എന്തെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടോ?”
“ഇല്ല അമ്മേ.”
അമ്മ കൂടുതൽ ചോദിച്ചില്ല.
പക്ഷേ ഒരു അമ്മയ്ക്ക് മകന്റെ മൗനം വായിക്കാൻ അധികം വാക്കുകൾ ആവശ്യമില്ല.
ഒരു ഞായറാഴ്ച രാവിലെ അമ്മ അവന്റെ മുറി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനിടെ ആ പഴയ നോട്ട്ബുക്ക് കണ്ടു.
അവൾ അത് തുറന്നില്ല.
പക്ഷേ അതിന്റെ മുകളിൽ കിടന്നിരുന്ന ഒരു ചെറിയ പേപ്പർ അവളുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു.
അതിൽ രാഹുൽ എഴുതിയിരുന്നു:
“എഴുതാൻ കഴിയാത്ത ദിവസങ്ങളാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ വേദനിക്കുന്ന ദിവസങ്ങൾ.”
അമ്മ പേപ്പർ മടക്കി അതേ സ്ഥലത്ത് വെച്ചു.
അന്ന് വൈകുന്നേരം രാഹുൽ വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ അമ്മ വരാന്തയിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.
“മോനേ…”
“എന്താ അമ്മേ?”
“നിനക്ക് എഴുത്ത് ഇഷ്ടമാണല്ലോ?”
രാഹുൽ കുറച്ച് നേരം മിണ്ടാതെ നിന്നു.
“അതെ.”
“പിന്നെ എന്തിനാണ് നിർത്തിയത്?”
“എല്ലാവരും പറയുന്നത്…”
“എല്ലാവരും എന്ത് പറയുന്നു?”
“അത് കൊണ്ട് ജീവിതം നടക്കില്ലെന്ന്.”
അമ്മ ചിരിച്ചു.
“നിന്റെ അച്ഛൻ ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ എന്നോട് ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.”
രാഹുൽ അമ്മയെ നോക്കി.
“എന്ത്?”
“‘നമ്മുടെ മകൻ എന്താകണമെന്ന് അവൻ തന്നെ തീരുമാനിക്കട്ടെ’ എന്ന്.”
രാഹുലിന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
അമ്മ തുടർന്നു.
“നിന്റെ അച്ഛന് ഒരിക്കൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫറാകണം എന്നായിരുന്നു ആഗ്രഹം. പക്ഷേ കുടുംബം നോക്കേണ്ടി വന്നപ്പോൾ ആ സ്വപ്നം ഉപേക്ഷിച്ചു.”
“അത് എനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു.”
“അവൻ ഒരിക്കലും പറഞ്ഞില്ല. പക്ഷേ അവസാനകാലത്ത് പഴയ ക്യാമറ എടുത്ത് ഇരിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.”
അമ്മയുടെ ശബ്ദം പതുക്കെയായി.
“ചിലപ്പോൾ ഒരാൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ദുഃഖം പരാജയമല്ല മോനേ… ശ്രമിക്കാതെ പോയതിന്റെ വിഷമമാണ്.”
രാഹുൽ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
“പക്ഷേ അമ്മേ… മോഹനൻ ചേട്ടൻ പറഞ്ഞത് തെറ്റല്ലല്ലോ. ജീവിതത്തിൽ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുണ്ട്.”
“തീർച്ചയായും.”
അമ്മ അവന്റെ തോളിൽ കൈവച്ചു.
“പക്ഷേ ഉപദേശം എന്നത് മറ്റൊരാളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ തീരുമാനം നമുക്ക് എടുത്തുകൊടുക്കുന്നതല്ല. അയാൾക്ക് സ്വന്തം വഴി കണ്ടെത്താൻ വെളിച്ചം കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നതാണ്.”
ആ വാക്കുകൾ രാഹുലിന്റെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞു.
അടുത്ത ദിവസം ഓഫീസിൽ മോഹനൻ ചേട്ടനെ കണ്ടപ്പോൾ രാഹുൽ അദ്ദേഹത്തോട് സംസാരിച്ചു.
“ചേട്ടാ, അന്ന് പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ ആലോചിച്ചു.”
“എന്താണ് തീരുമാനിച്ചത്?”
“ജോലി ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.”
മോഹനൻ ചിരിച്ചു.
“അതാണ് നല്ലത്.”
“പക്ഷേ എഴുത്തും ഉപേക്ഷിക്കില്ല.”
മോഹനന്റെ ചിരി മങ്ങി.
“രാഹുലേ, ഞാൻ പറഞ്ഞത് നിന്റെ നന്മയ്ക്കാണ്.”
“എനിക്ക് അറിയാം ചേട്ടാ.”
രാഹുൽ ശാന്തമായി പറഞ്ഞു.
“പക്ഷേ അന്ന് നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഓരോ വാക്കും ഞാൻ വീട്ടിലെത്തിയ ശേഷം വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്തു. നിങ്ങൾക്ക് അത് ഒരു സാധാരണ ഉപദേശമായിരുന്നു. എനിക്ക് അത് എന്റെ സ്വപ്നത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിധിപോലെ തോന്നി.”
മോഹനൻ മിണ്ടാതെ നിന്നു.
രാഹുൽ തുടർന്നു.
“എന്റെ ജീവിതം എങ്ങനെ പോകണമെന്ന് എനിക്ക് എല്ലാം അറിയാമെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നില്ല. തെറ്റുകൾ വരാം. പരാജയപ്പെടാം. പക്ഷേ ശ്രമിക്കാതെ നിർത്തിയാൽ… ഒരുദിവസം അതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഞാൻ തന്നെ ഏറ്റെടുക്കേണ്ടി വരും.”
മോഹനൻ കുറച്ച് നേരം അവനെ നോക്കി.
“നീ ശരിയാണ്.”
രാഹുൽ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി.
“ഞാനും ഒരിക്കൽ ഒരു സ്വപ്നം ഉപേക്ഷിച്ചതാണ്. അതുകൊണ്ടാവാം നിന്നെക്കുറിച്ച് പേടിച്ചത്.”
അദ്ദേഹം പതുക്കെ ചിരിച്ചു.
“നിന്നെ രക്ഷിക്കാനായിരുന്നു എന്റെ ശ്രമം. പക്ഷേ ഒരുപക്ഷേ, ഞാൻ നിന്റെ വഴിയിൽ ഒരു മതിൽ പണിയുകയായിരുന്നു.”
അന്ന് വൈകുന്നേരം രാഹുൽ വീണ്ടും തന്റെ മേശയ്ക്കരികിൽ ഇരുന്നു.
പഴയ നോട്ട്ബുക്ക് തുറന്നു.
പുതിയൊരു പേജ് എടുത്തു.
മുകളിൽ എഴുതി:
“ഉപദേശം.”
താഴെ ആദ്യവരി:
“ഒരാളോട് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നതിന് മുമ്പ്, അവൻ എന്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നതെന്ന് ചോദിക്കണം.”
അവൻ എഴുതിത്തുടങ്ങി.
ദിവസങ്ങൾ കടന്നു.
രാഹുലിന്റെ കഥകൾ ചെറിയ മാസികകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
പിന്നീട് ഒരു കഥയ്ക്ക് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
അവാർഡ് വാങ്ങാൻ വേദിയിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ മുൻനിരയിൽ അമ്മ ഇരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അവളുടെ അരികിൽ മോഹനൻ ചേട്ടനും.
പുരസ്കാരം വാങ്ങിയ ശേഷം രാഹുൽ മൈക്കിന് മുന്നിലെത്തി.
“എന്നെ ഉപദേശിച്ച എല്ലാവർക്കും നന്ദി.”
അവൻ ചിരിച്ചു.
“ചില ഉപദേശങ്ങൾ നമ്മെ നിർത്തും. ചിലത് മുന്നോട്ട് നടത്തും. പക്ഷേ ഏറ്റവും നല്ല ഉപദേശം…”
അവൻ ഒരു നിമിഷം നിശ്ശബ്ദനായി.
“നമ്മുടെ ജീവിതം നമുക്ക് തന്നെ ജീവിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന ഉപദേശമാണ്.”
അമ്മയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
മോഹനൻ ചേട്ടൻ കൈയടിച്ചു.
ആ രാത്രി വീട്ടിലെത്തിയ രാഹുൽ തന്റെ അച്ഛന്റെ പഴയ ക്യാമറ അലമാരയിൽ നിന്ന് പുറത്തെടുത്തു.
അത് വൃത്തിയാക്കി മേശപ്പുറത്ത് വെച്ചു.
അമ്മ ചോദിച്ചു:
“ഇതെന്തിനാ?”
രാഹുൽ ചിരിച്ചു.
“അച്ഛന്റെ പൂർത്തിയാകാത്ത സ്വപ്നം കൂടി നമുക്ക് പൂർത്തിയാക്കാം.”
അമ്മ അവനെ നോക്കി.
“എങ്ങനെ?”
“ഞാൻ എഴുതും. നീ കഥകളിലെ ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കും.”
അമ്മ ചിരിച്ചു.
ആ രാത്രി വീട്ടിലെ ചെറിയ മുറിയിൽ രണ്ട് സ്വപ്നങ്ങൾ വീണ്ടും ഉണർന്നു.
ഒന്ന് ഒരു മകന്റെത്.
മറ്റൊന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു അച്ഛന്റെത്.
പുറത്ത് മഴ പെയ്യുകയായിരുന്നു.
രാഹുൽ പുതിയൊരു കഥ എഴുതിത്തുടങ്ങി.
ആ കഥയുടെ അവസാന വരി ഇങ്ങനെയായിരുന്നു:
“ഉപദേശം കേൾക്കുന്നവന്റെ മനസ്സിൽ ആദ്യം ജനിക്കുന്നത് മറുപടിയല്ല; അവൻ സ്വന്തം ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്ന ഒരു ചോദ്യമാണ്—‘എന്റെ വഴി ഞാൻ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടതല്ലേ?’”
