“મિલાપ... મને આજે ખબર પડી છે કે હું મારા મમ્મી-પપ્પાની સગી દીકરી નથી.”પ્રિયાંશીના આ શબ્દો પછી ફોનની બીજી બાજુ સંપૂર્ણ શાંતિ છવાઈ ગઈ.એ શાંતિ એટલી લાંબી હતી કે પ્રિયાંશીને લાગ્યું કે કદાચ ફોન કપાઈ ગયો હશે.તેણે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું,“મિલાપ... તું સાંભળે છે ને?”થોડી ક્ષણો પછી મિલાપનો અવાજ આવ્યો.“હા પ્રિયાંશી... હું સાંભળું છું.”આ અવાજમાં પહેલાની ખુશી નહોતી, પરંતુ ગભરાટ પણ નહોતો.પ્રિયાંશીએ આંખોમાં ભરાયેલા આંસુ લૂછ્યા.“મને ખબર નથી હું તને આ બધું કેવી રીતે કહું... આજે સુધી મને લાગતું હતું કે માયાબેન અને હસમુખભાઈ જ મારા મમ્મી-પપ્પા છે. પણ આજે ખબર પડી કે તેમણે મને જન્મ આપ્યો નથી.”મિલાપ ચૂપચાપ સાંભળતો રહ્યો.“મારી સાચી મા... મારા સાચા પપ્પા... બીજાં છે.”“પ્રિયાંશી...”“હા મિલાપ... હું એક એવી છોકરી છું જેને પોતાના જ જીવન વિશે બાવીસ વર્ષ સુધી કંઈ ખબર નહોતી.”“પણ તને આજે અચાનક આ બધું કેવી રીતે ખબર પડ્યું?”“મેં મમ્મી અને તારી મોમ વચ્ચેની વાત સાંભળી લીધી હતી.”થોડી ક્ષણો માટે ફરી શાંતિ.પછી મિલાપે ધીમેથી પૂછ્યું,“તારી મમ્મીએ તને બધું કહ્યું?”“થોડું.”“શું કહ્યું?”“કે હું તેમની સગી દીકરી નથી. હું તેમના ભાઈની દીકરી છું. મારા જન્મદાતા માતા-પિતા પાસે મારી બે બહેનો પણ છે. મારા જન્મ પછી ત્રણ મહિના સુધી હું તેમની સાથે રહી હતી. ત્યારબાદ કોઈ કારણસર મને માયાબેન અને હસમુખભાઈને સોંપી દેવામાં આવી.”“અને તને એ કારણ ખબર છે?”“ના.”પ્રિયાંશીના અવાજમાં ફરી રડવાનો સૂર આવી ગયો.“મિલાપ... મને સૌથી વધારે દુઃખ એ વાતનું નથી કે મને જન્મ કોણે આપ્યો. મને દુઃખ એ વાતનું છે કે મારા જીવનનું આટલું મોટું સત્ય મારાથી છુપાવવામાં આવ્યું.”મિલાપે ઊંડો શ્વાસ લીધો.“પ્રિયાંશી, હું તને એક વાત પૂછું?”“હા.”“શું તું આજે પણ માયાબેનને મમ્મી માને છે?”આ સવાલ સાંભળીને પ્રિયાંશી એકદમ ચૂપ થઈ ગઈ.થોડી ક્ષણો પછી તેણે કહ્યું,“હા...”“તો પછી વાત પૂરી.”“શું હું કંઈ સમજી નહીં..?”“તારા માટે મા કોણ છે એનો જવાબ તારા હૃદયે આપી દીધો છે.”પ્રિયાંશીની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા.મિલાપ બોલતો રહ્યો,“તું કોના ઘરમાં જન્મી એ તારી ઓળખનો એક ભાગ છે, પ્રિયાંશી. પરંતુ તું કોની સાથે મોટી થઈ, કોણે તારા દરેક આંસુ લૂછ્યા, કોણે તારા સપનાઓ માટે પોતાની ખુશીઓની કુરબાની આપીને તને આ સ્ટેજ સુધી પહોંચાડી... એ જ તારી જિંદગીનું સત્ય છે.”પ્રિયાંશી ધ્રુસકે ને ધ્રુસકે રડી પડી..“પણ મિલાપ... તારા પરિવારને જો આ વાતથી વાંધો હશે તો?”“મારા પરિવારનો નિર્ણય મારા પ્રેમથી મોટો નથી.”“પણ...”“પ્રિયાંશી, મારે તારી સાથે લગ્ન કરવાના છે. તારા જન્મના પ્રમાણપત્ર સાથે નહીં... ફક્ત તારી સાથે.”પ્રિયાંશીએ આંખો બંધ કરી દીધી.આજે પહેલી વાર તેને લાગ્યું કે કોઈએ તેના મનનો સૌથી મોટો ડર દૂર કરી દીધો હતો.“મિલાપ...”“હા.”“તું મને છોડીશ નહીં ને..?”મિલાપ થોડું હસ્યો.“તું ખરેખર પાગલ છે. તું મને છોડે તો અલગ વાત છે... બાકી મારા માટે તો તને છોડવાનો કોઈ પ્રશ્ન જ નથી..”પ્રિયાંશીના હોઠ પર આંસુ વચ્ચે નાનું સ્મિત આવી ગયું.“મારે તને એક બીજી પણ વાત કહેવી છે.”“હા, બોલ ને માય ડિયર..”“મને મારા સાચા માતા-પિતા વિશે બધું જ જાણવું છે કે તેમણે મને કેમ છોડી દીધી..”મિલાપનો અવાજ ગંભીર બન્યો.“હા, તો તપાસ કર.. હું તારી સાથે જ છું.”“પણ હું તે ક્યાંથી જાણીશ.. કોને પૂછીશ..?”“સૌથી પહેલાં તારી મમ્મી પાસેથી તું જેટલી માહિતી મળે તેટલી એકઠી કર. તારા જન્મનું હોસ્પિટલનું નામ, તારીખ, તારા જન્મદાતા માતા-પિતા વિશે તેમને પૂછ...વગેરે વગેરે..”“અને પછી...""પછી..તારે શું કરવું છે.. તેમને મળવા માટે જવું હશે તો પણ હું તને લઈ જઈશ..""ઓકે.."પ્રિયાંશીના હૃદયમાં જાણે ભાર થોડો ઓછો થયો.“મિલાપ... તું ખરેખર બહુ સારો છે.”“મને ખબર છે.”પ્રિયાંશી હળવેથી હસી પડી.“અરે વાહ! પોતાનાં વખાણ પણ કરે છે?”“હા. કારણ કે મારી ફિયાન્સી આજે બહુ દુઃખી છે. તેને હસાવવાની જવાબદારી પણ મારી જ છે.”બંને થોડા સમય સુધી હસતા રહ્યા.પરંતુ આ હાસ્યની પાછળ એક મોટું રહસ્ય હજુ ઊભું હતું.ફોન મૂક્યા પછી પ્રિયાંશી થોડા સમય સુધી મોબાઇલ હાથમાં લઈને જ બેઠી રહી.તેના મનમાં મિલાપના શબ્દો ફરી ફરીને સંભળાતા હતા...“તું મને છોડશે નહીં ને?”“મારે તને છોડવાનો કોઈ પ્રશ્ન જ નથી.”આ શબ્દોએ તેને હિંમત આપી હતી...તે ઊભી થઈ અને પોતાના રૂમનો દરવાજો ખોલીને બહાર આવી.માયાબેન હજી પણ સોફા પર બેઠાં હતાં.તેમની આંખો લાલ હતી.પ્રિયાંશીને બહાર આવતી જોઈને તેઓ ઊભાં થઈ ગયાં.“બેટા...”પ્રિયાંશી સીધી તેમની પાસે ગઈ.તેણે માયાબેનના બંને ખભા પકડી લીધા અને થોડી ક્ષણો સુધી તે તેમની સામે જોતી રહી...પછી ધીમેથી બોલી,“મમ્મી... મને મારા જન્મદાતા માતા-પિતા વિશે બધું જાણવું છે.”માયાબેનના ચહેરા પર ચિંતા દેખાઈ.“બેટા, મેં જે જાણતી હતી એ બધું તો કહી દીધું.”“ના મમ્મી... બધું નહીં.”હસમુખભાઈ પણ ત્યાં આવી ગયા.પ્રિયાંશીએ તેમની તરફ જોયું.“પપ્પા, તમે પણ આ વાત જાણતા હતા?”હસમુખભાઈએ માથું ઝુકાવી દીધું.“હા બેટા.”“તો પછી તમે બંનેએ મને ક્યારેય કેમ ન કહ્યું?”“કારણ કે અમને ડર હતો કે તું અમને ગુમાવી દેશે.”પ્રિયાંશીની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.“તમને બંનેને ગુમાવવાનો મને ક્યારેય વિચાર પણ આવ્યો નથી. પણ હવે મારે જાણવું છે કે...”હસમુખભાઈએ ધીમેથી પૂછ્યું,“તારે શું જાણવું છે બેટા..?”“મારા જન્મદાતા પપ્પા વિશે... મારી જન્મદાતા મમ્મી વિશે... મારી બહેનો વિશે... અને સૌથી મહત્વની વાત કે મને તેમણે કેમ તમને સોંપી દીધી..?”માયાબેન અને હસમુખભાઈ એકબીજા સામે જોવા લાગ્યા.આ નજર પ્રિયાંશીની નજરથી છૂપી રહી નહીં.“શું થયું?”માયાબેન કંઈ બોલ્યા નહીં.હસમુખભાઈ ધીમેથી બોલ્યા,“કેટલીક વાતો એવી છે જે અમે તને આજ સુધી કહી નથી.”પ્રિયાંશીનું હૃદય ફરી ધબકવા લાગ્યું.“એટલે હજુ પણ કંઈક બાકી છે?”હસમુખભાઈએ માથું હલાવ્યું.“હા.”“શું?”હસમુખભાઈ થોડા સમય માટે ચૂપ રહ્યા.પછી બોલ્યા,“તને તારા મામા-મામીની પરિસ્થિતિ ખરાબ હતી એટલું જ કહેવામાં આવ્યું છે. પરંતુ સાચી વાત એ છે કે... તને અમને માત્ર આર્થિક પરિસ્થિતિના કારણે સોંપવામાં આવી નહોતી.”પ્રિયાંશીના ચહેરા પર આશ્ચર્ય છવાઈ ગયું.“તો પછી શા માટે?”હસમુખભાઈએ માયાબેન તરફ જોયું.માયાબેનની આંખોમાં ભય હતો.“હસમુખ... હવે કહી દે.”હસમુખભાઈએ ઊંડો શ્વાસ લીધો.“તારા જન્મ પછી તારી જિંદગીમાં કંઈક એવું બન્યું હતું જેના કારણે તારા જન્મદાતા માતા-પિતા તને પોતાની પાસે રાખવા માગતા હોવા છતાં... પરિસ્થિતિએ તેમને મજબૂર કર્યા.”“કેવી પરિસ્થિતિ?”“એ સમયે તારા પપ્પા ઉપર એક મોટો આરોપ મૂકાયો હતો.”પ્રિયાંશી અચંબામાં પડી ગઈ.“કેવો આરોપ?”હસમુખભાઈ જવાબ આપે એ પહેલાં માયાબેન બોલી ઊઠ્યાં,“આજે નહીં હસમુખ.”“માયા, હવે સમય આવી ગયો છે.”“પણ પ્રિયાંશી આ બધું સાંભળીને તૂટી જશે.”પ્રિયાંશી આગળ વધી.“મમ્મી, હું તૂટી નહીં જાઉં. હું હવે સત્યથી ભાગવા માગતી નથી.”હસમુખભાઈએ પ્રિયાંશીની આંખોમાં જોયું. “તો સાંભળ બેટા... તારા જન્મદાતા પપ્પા ઉપર એવો આરોપ મૂકાયો હતો કે તેમણે પોતાના જ પરિવાર સાથે વિશ્વાસઘાત કર્યો હતો.”“પણ શું?”“એ આરોપ પછી તેમની આખી જિંદગી બદલાઈ ગઈ.”“તેઓ ક્યાં છે?”આ સવાલનો જવાબ સાંભળવા પ્રિયાંશી આતુર બની ગઈ.હસમુખભાઈએ ધીમેથી કહ્યું,“અમને ખબર નથી.”“શું?”“છેલ્લા બાવીસ વર્ષથી અમને તેમના વિશે કોઈ ચોક્કસ માહિતી નથી.”પ્રિયાંશીના પગ નીચેની જમીન જાણે ફરી ખસી ગઈ.“એટલે... મારા સાચા પપ્પા ક્યાં છે એ પણ તમને ખબર નથી?”“ના.”“અને મારી મમ્મી?”માયાબેનની આંખોમાંથી આંસુ વહેવા લાગ્યા.“એ વિશે પણ અમને ચોક્કસ ખબર નથી.”પ્રિયાંશી પાછળ હટી ગઈ.“તો પછી હું આખી જિંદગી કોને મારી મા અને પિતા માનીને જીવી?”માયાબેન તરત જ તેની પાસે આવી.“બેટા... અમને માફ કર.”પ્રિયાંશીએ તેમની તરફ જોયું.“મમ્મી, હું તમને માફ કરું કે નહીં એ પ્રશ્ન નથી. તમે મારા મમ્મી છો... એ સંબંધને કોઈ સત્ય બદલી શકશે નહીં.”આ સાંભળીને માયાબેન તેને ભેટી પડ્યાં.પરંતુ પ્રિયાંશીના મનમાં હવે એક નવો પ્રશ્ન જન્મી ચૂક્યો હતો.જો તેના જન્મદાતા માતા-પિતા છેલ્લા બાવીસ વર્ષથી ક્યાંક અજાણ્યા હતા... તો શું તેઓ આજે પણ જીવતા હશે?અને જો જીવતા હશે...તો શું તેઓ પણ પોતાની દીકરીને શોધતા હશે?એ જ રાત્રે મિલાપ પોતાના રૂમમાં બેઠો હતો.તેના મનમાં પ્રિયાંશીના શબ્દો સતત ગૂંજી રહ્યા હતા.“મારા સાચા મમ્મી-પપ્પા કોણ છે?”મિલાપે તરત જ પોતાના પિતાને ફોન કરવાનો વિચાર કર્યો.પરંતુ ફોન કરતા પહેલા તે અટકી ગયો.તેને લાગ્યું કે આ વાત પ્રિયાંશીની પરવાનગી વગર કોઈને કહેવી યોગ્ય નહીં હોય.એ જ સમયે તેના મોબાઇલમાં એક અજાણ્યો નંબર આવ્યો.“હેલો?”સામેથી કોઈએ ધીમા અવાજે પૂછ્યું,“તમે મિલાપ બોલો છો?”“હા. તમે કોણ?”થોડી ક્ષણો માટે મૌન.પછી સામેથી અવાજ આવ્યો,“પ્રિયાંશી વિશે વાત કરવી છે.”મિલાપ અચાનક સીધો થઈને બેઠો.“પ્રિયાંશી વિશે?”“હા.”“તમે કોણ છો?”સામેથી માત્ર એક જ વાક્ય આવ્યું,“જો ખરેખર પ્રિયાંશીને તેના જન્મનું સત્ય જાણવું હોય... તો તેને કહેજો કે જે માણસને તે પોતાના પિતા સમજીને શોધી રહી છે, તે કદાચ તેના વિચારો કરતાં પણ નજીક છે.”“પણ તમે કોણ છો?”ફોન અચાનક કપાઈ ગયો.મિલાપ થોડી ક્ષણો સુધી મોબાઇલને જોતો રહ્યો.તેના ચહેરા પર ચિંતા છવાઈ ગઈ.કોઈ અજાણ્યો માણસ પ્રિયાંશીના ભૂતકાળ વિશે કેવી રીતે જાણતો હતો?અને સૌથી મોટો સવાલ...શું પ્રિયાંશીના જન્મદાતા પિતા ખરેખર જીવતા હતા?મિલાપે તરત જ પ્રિયાંશીને ફોન કરવાનો નિર્ણય કર્યો.પરંતુ એ જ ક્ષણે તેના મોબાઇલ પર એક મેસેજ આવ્યો.મેસેજમાં માત્ર એક ફોટો હતો.મિલાપે ફોટો ખોલ્યો...અને ફોટો જોઈને તેના ચહેરા પરથી રંગ ઊડી ગયો.ફોટામાં એક નાની ત્રણ મહિનાની બાળકી હતી...અને તેની બાજુમાં ઊભેલી સ્ત્રીના હાથમાં હોસ્પિટલની ફાઇલ હતી.ફાઇલના કવર પર એક જ નામ લખેલું હતું,“પ્રિયાંશી.”પરંતુ ફોટાની પાછળ લખેલી તારીખ હતી...બાવીસ વર્ષ જૂની.મિલાપે ધ્રૂજતા હાથથી ફોટો ફરી જોયો.અને તેના મનમાં એક જ વિચાર આવ્યો,“આ ફોટો મને કોણે મોકલ્યો?”અને કદાચ...પ્રિયાંશીના ભૂતકાળનું સૌથી મોટું રહસ્ય હવે તેની સામે આવવાનું હતું...વધુ આગળના ભાગમાં...~ જસ્મીના શાહ ‘સુમન’ દહેગામ 24/9/26
