હું જ મારી ભાગ્યવિધાતા 6
-રાકેશ ઠક્કર
સૂર્યોદય છઠ્ઠો
૨૩ વર્ષની પૂર્વીના માતા-પિતા નાનપણમાં જ એક અકસ્માતમાં શાંત થઈ ગયા હતા. પૂર્વીનો ઉછેર તેના મોટા ભાઈ નરેશ અને ભાભી સુનિતાના આશરે થયો હતો. પૂર્વી દેખાવે શાંત, ખૂબ જ ભણેલી-ગણેલી અને ઘરરખ્ખુ છોકરી હતી. તેને આશા હતી કે ભલે માતા-પિતા નથી, પણ ભાઈ તો પિતા સમાન જ રહેશે. પરંતુ, વાસ્તવિકતા સાવ અલગ હતી.
નરેશ પોતાની પત્ની સુનિતાના કહ્યામાં હતો. સુનિતાના આવ્યા પછી ઘરનું વાતાવરણ પૂર્વી માટે નરક જેવું બની ગયું હતું. પૂર્વી સવારે પાંચ વાગ્યે ઊઠીને આખા ઘરનું કચરા-પોતા, વાસણ, રાંધવાનું બધું જ કામ કરતી, છતાં તેને નસીબે માત્ર ભાભીના ટોણા અને ભાઈની નિષ્કાળજી જ મળતી.
"આખો દિવસ ઘરમાં પડી રહે છે, આના કરતાં તો કોઈ ગરીબ ઘરનો મુરતિયો શોધીને આને વળાવી દીધી હોત તો અમારો છૂટકારો થાત! ભાઈના કમાયેલા પૈસા પર ક્યાં સુધી જલસા કરીશ?" સુનિતા રસોડામાં ઊભી-ઊભી પૂર્વી પર તાડૂકી.
પૂર્વીએ આંખમાં આવેલા આંસુ લૂછતાં કહ્યું, "ભાભી, હું ક્યાં નવરી બેસું છું? ઘરનું બધું કામ કરું છું અને ઉપરથી મારી સરકારી નોકરીની પરીક્ષાની તૈયારી પણ રાત્રે જાગીને કરું છું. હું ભાઈ પર બોજ બનવા નથી માંગતી."
બરાબર એ જ સમયે નરેશ હોલમાં આવ્યો. સુનિતાએ તરત જ વાત પલટી નાખી, "સાંભળો છો? આ તમારી બહેન હવે મારી સામે જવાબ આપતી થઈ ગઈ છે. કહે છે કે આ ઘર એના બાપનું પણ છે! જો આ ઘરમાં એ રહેશે, તો હું મારા પિયર ચાલી જઈશ."
નરેશે પૂર્વી સામે લાલ આંખો કરી, "પૂર્વી! તારી હિંમત કેમ થઈ સુનિતા સામે બોલવાની? તારા ભણવાનો ખર્ચો મેં ઉપાડ્યો છે એ ભૂલતી નહીં. વધારે નાટક કર્યા તો એક જ કપડે ઘરની બહાર કાઢી મૂકીશ. તારા બાપ અહીં કોઈ જાગીર નથી મૂકી ગયા!"
પોતાના જ સગા ભાઈના મોઢે 'તારા બાપ' શબ્દ સાંભળીને પૂર્વીનું કાળજું ચિરાઈ ગયું. જે ભાઈ માટે તેણે પોતાની આખી જુવાની ઘરના વૈતરાં કરવામાં કાઢી નાખી, તે આજે તેને ઘરની બહાર કાઢવાની ધમકી આપતો હતો. પૂર્વીની સહનશક્તિની હદ હવે પૂરી થઈ ચૂકી હતી. તેણે મનમાં ગાંઠ વાળી લીધી—'હવે બહુ સહન કર્યું, હવે રડવાનો નહીં પણ આ લોકોને મારી અસલી શક્તિ બતાવવાનો સમય આવી ગયો છે.'
પૂર્વીએ એ દિવસ પછી ભાઈ-ભાભી સાથે દલીલ કરવાનું સાવ બંધ કરી દીધું. તે મૂંગી બહેરી બનીને ઘરનું કામ કરતી અને રાત્રે રૂમનો દરવાજો બંધ કરીને સવારના ચાર વાગ્યા સુધી સખત મહેનતથી ભણતી. નરેશ અને સુનિતાને લાગ્યું કે પૂર્વી ડરી ગઈ છે, એટલે તેઓ તેના પર વધુ રોફ જમાવવા લાગ્યા.
આમ ને આમ છ મહિના વીતી ગયા. એક દિવસ સવારે નરેશ અને સુનિતા ચા પી રહ્યા હતા, ત્યાં અચાનક ઘરના દરવાજે સરકારી પ્લેટવાળી એક મોટી લક્ઝરી ગાડી આવીને ઊભી રહી. ગાડીમાંથી બે યુનિફોર્મધારી પોલીસ કોન્સ્ટેબલ અને એક સરકારી ઓફિસર ઉતર્યા.
નરેશ ગભરાઈને બહાર દોડ્યો, "સાહેબ, શું વાત છે? આ સરકારી ગાડી આપણા ઘરે?"
ઓફિસરે કડક અવાજે પૂછ્યું, "આ પૂર્વી શર્માનું ઘર છે?"
સુનિતા પાછળથી બોલી, "હા સાહેબ, એ કાળમુખી અહીં જ રહે છે. એણે કોઈ ગુનો કર્યો છે? એને પકડી જવી હોય તો લઈ જાવ, અમારો કોઈ સંબંધ નથી!"
ઓફિસર હસી પડ્યા, "પકડી જવાની? અરે વહુસાહેબ, જરા ભાનમાં બોલો! તમારી બહેન પૂર્વી શર્માએ આખા રાજ્યમાં 'ડેપ્યુટી કલેક્ટર' ની પરીક્ષામાં પ્રથમ ક્રમ મેળવ્યો છે! તેઓ આજથી આ જિલ્લાના નવા ક્લાસ-૧ ઓફિસર છે. અમે તો એમને સન્માનપૂર્વક ઓફિસ લઈ જવા માટે પ્રોટોકોલ મુજબ ગાડી લઈને આવ્યા છીએ!"
નરેશ અને સુનિતાના માથા પર જાણે આકાશ તૂટી પડ્યું. તેમના હોશ ઊડી ગયા, પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા. જે છોકરીને તેઓ કચરો-પોતું કરનારી દાસી સમજતા હતા, તે આજે આખા જિલ્લાની માલિક—ડેપ્યુટી કલેક્ટર બની ગઈ હતી!
બરાબર એ જ ક્ષણે પૂર્વી પોતાના રૂમમાંથી બહાર આવી. આજે તેના અદ્ભુત વ્યક્તિત્વ સામે ભાઈ-ભાભી એકદમ વામણા લાગતા હતા. તેના ચહેરા પર એક ક્લાસ-૧ ઓફિસરની ગરિમા અને સિંહણ જેવો આત્મવિશ્વાસ હતો.
કોન્સ્ટેબલે પૂર્વીને સેલ્યુટ મારી, "જય હિન્દ, મેડમ!"
પૂર્વીએ સ્મિત સાથે સેલ્યુટનો જવાબ આપ્યો. તે નરેશ અને સુનિતાની નજીક ગઈ. નરેશની આંખો શરમથી ઝૂકી ગઈ હતી અને સુનિતાના મોઢામાંથી એક શબ્દ નહોતો નીકળતો.
પૂર્વીએ શાંત પણ વજનદાર અવાજે ભાઈને કહ્યું: "ભાઈ, તમે કહેતા હતા ને કે મારા બાપ અહીં કોઈ જાગીર નથી મૂકી ગયા? હા, સાચું કહેતા હતા. મારા માતા-પિતા મારી પાસે કોઈ જમીન-જાયદાદ નથી મૂકી ગયા, પણ તેઓ મને એવી બુદ્ધિ અને એવા સંસ્કાર આપીને ગયા હતા કે જેના જોરે આજે મેં આ આખી જાગીર જાતે કમાઈ લીધી છે. તેં મને એક કપડે ઘરની બહાર કાઢવાની ધમકી આપી હતી ને? જો, આજે ભગવાને મને લાલ લાઈટની ગાડી આપીને આખા સન્માન સાથે ઘરની બહાર કાઢી છે."
"પૂર્વી... મારી દીકરી... મને માફ કરી દે!" નરેશ ધ્રુસકે ને ધ્રુસકે રડી પડ્યો અને પૂર્વીના પગ પકડવા ગયો. "હું તારો ભાઈ થઈને તારો ધર્મ ભૂલી ગયો. આ સુનિતાના ચઢાવ્યા પર આવીને મેં તારા પર બહુ જુલમ કર્યો."
સુનિતા પણ હાથ જોડીને રડવા લાગી, "પૂર્વીબા, મને માફ કરી દો. હું તમારી લાયકાત ઓળખી ન શકી. મેં તમારા પર બહુ અત્યાચાર કર્યા છે, પણ પ્લીઝ અમને છોડીને ન જાવ."
પૂર્વીએ નરેશને પકડીને ઊભો કર્યો, તેની આંખોમાં ભલે ભાઈ માટે પ્રેમ હતો, પણ તેનો નિર્ણય અટલ હતો. "ભાઈ, મેં તને ક્યારેય પરો નહોતો માન્યો, પણ તેં અને ભાભીએ મને અનાથ હોવાનો અહેસાસ કરાવવામાં કોઈ કસર નહોતી છોડી. આ એ જ પૂર્વી છે જે રોજ રાત્રે ભૂખ્યા પેટે રડતી હતી. આજે હું તમને કોઈ સજા નથી આપવા માંગતી, કારણ કે તમારો આ પસ્તાવો જ તમારી સૌથી મોટી સજા છે."
પૂર્વીએ પોતાની નાની બેગ લીધી અને સિંહની ચાલ ચાલતી ઘરની બહાર નીકળી ગઈ. નરેશ અને સુનિતા ઘરના ઉંબરે ઊભા રહીને રડતા રહ્યા અને પસ્તાવો કરતા રહ્યા.
ગાડી સ્ટાર્ટ થઈ અને પૂર્વીએ આકાશ તરફ જોઈને પોતાના માતા-પિતાને યાદ કર્યા. તેણે સાબિત કરી દીધું હતું કે અનાથ દીકરી ક્યારેય લાચાર નથી હોતી, જો તેની પાસે શિક્ષણ અને આત્મવિશ્વાસનું હથિયાર હોય, તો તે પોતાની કિસ્મત પોતે બદલી શકે છે.
*
