ભાગ ૭ — ઘરનું મૌન
સવારે મિહિરની આંખો ખુલી ત્યારે રાતના ઈમેલના શબ્દો હજુ પણ એની આંખો સામે તરતા હતા.
Internal Investigation.
આજે સવારે દસ વાગ્યે મીટિંગ હતી.
મિહિર બેડ પરથી ઊભો થયો.
નિશા હજુ સૂતી હતી.
એણે એને જગાડી નહીં.
ચુપચાપ તૈયાર થઈને બહાર આવ્યો.
રસોડામાં મમ્મી ચા બનાવી રહી હતી.
“આજે વહેલા ઊઠી ગયો?”
“હા મમ્મી.”
“બધું બરાબર છે?”
મિહિરે એક ક્ષણ વિચાર્યું.
પછી બોલ્યો,
“હા.”
મમ્મીએ એની આંખોમાં જોયું.
“ફરી ખોટું બોલ્યો.”
મિહિર ચોંક્યો.
“શું થયું?”
“મમ્મી, ઓફિસમાં થોડી તપાસ છે.”
“કઈ તપાસ?”
“કંપનીના એક પ્રોજેક્ટમાં પૈસાની ગેરરીતિ મળી છે.”
મમ્મીના હાથમાં રહેલો કપ ધ્રૂજી ગયો.
ચાનો થોડો ભાગ નીચે ઢોળાઈ ગયો.
મિહિરે તરત ધ્યાન આપ્યું.
“મમ્મી?”
“કંઈ નહીં.”
“તમને શું થયું?”
“કંઈ નહીં બેટા.”
પણ આ વખતે મિહિરને એ “કંઈ નહીં”માં કંઈક અલગ લાગ્યું.
⸻
ઓફિસમાં તપાસની મીટિંગ શરૂ થઈ.
મિહિર એક રૂમમાં બેઠો હતો.
સામે કંપનીના બે અધિકારીઓ અને એક કાયદાકીય સલાહકાર.
“આ પ્રોજેક્ટની નાણાકીય મંજૂરીઓ તમારા વિભાગમાંથી થઈ હતી?”
“હા.”
“તમારી સહી છે?”
“હા.”
“તો પછી આ રકમ ક્યાં ગઈ?”
મિહિરે ફાઇલ જોઈ.
“મને આ ટ્રાન્ઝેક્શનની જાણ નથી.”
“પણ મંજૂરી તમારી સિસ્ટમ આઈડીથી થઈ છે.”
મિહિરના ચહેરા પર ચિંતા આવી.
“મારી સિસ્ટમ આઈડી?”
“હા.”
“પણ મેં આ મંજૂરી આપી નથી.”
રૂમમાં મૌન છવાઈ ગયું.
અધિકારીએ કહ્યું,
“અમારી પાસે ડિજિટલ રેકોર્ડ છે.”
મિહિરે ધીમેથી કહ્યું,
“તો પછી કોઈએ મારી આઈડીનો ઉપયોગ કર્યો છે.”
“શું તમને કોઈ પર શંકા છે?”
મિહિરે આંખો બંધ કરી.
કેટલાક નામ મનમાં આવ્યા.
પણ કોઈનું નામ લેવું એટલે પુરાવા વગર કોઈ પર આરોપ મૂકવો.
“ના.”
“બરાબર. તપાસ ચાલુ રહેશે.”
⸻
મિહિર બહાર આવ્યો ત્યારે હર્ષનો ફોન આવ્યો.
“શું થયું?”
“હજી કંઈ નક્કી નથી.”
“તું ચિંતા ન કર.”
“હું ચિંતા નથી કરતો.”
હર્ષ હસ્યો.
“ફરી ખોટું બોલ્યો.”
મિહિર પણ હસ્યો.
“આ દિવસોમાં બધા મને ઓળખવા લાગ્યા છે.”
“કારણ કે તું બધાને વાંચે છે, પણ પોતાને છુપાવે છે.”
થોડા સમય પછી હર્ષે કહ્યું,
“મારે તને કંઈ કહેવું છે.”
“કહે.”
“જે કંપનીમાં હું પહેલાં કામ કરતો હતો ને…”
“હા?”
“એ કંપનીના કેટલાક લોકો તારી કંપની સાથે પણ જોડાયેલા હતા.”
મિહિર ચોંક્યો.
“એટલે?”
“મને લાગે છે કે જે ગેરરીતિ તારી કંપનીમાં થઈ છે, એની પાછળ કદાચ એ જ લોકો હોઈ શકે.”
મિહિર ગંભીર બની ગયો.
“તને ખાતરી છે?”
“ના. માત્ર શંકા.”
“કોઈ પુરાવો?”
“હાલ નથી.”
“બરાબર. કોઈને કંઈ કહેતો નહીં.”
“હા.”
ફોન મૂક્યા પછી મિહિર વધુ મૂંઝાયો.
⸻
સાંજે ઘરે આવ્યો ત્યારે ઘરમાં અસામાન્ય શાંતિ હતી.
મમ્મી પોતાના રૂમમાં હતી.
પપ્પા બાલ્કનીમાં બેઠા હતા.
નિશા રસોડામાં.
મિહિરને લાગ્યું કે કંઈક થયું છે.
“શું થયું?”
કોઈ જવાબ ન આપ્યો.
“પપ્પા?”
પપ્પાએ ધીમેથી કહ્યું,
“અંદર આવ.”
મિહિર તેમની પાસે બેઠો.
પપ્પાએ થોડા સમય પછી કહ્યું,
“મારે તને કંઈક કહેવું છે.”
“શું?”
“પણ પહેલાં વચન આપ કે ગુસ્સો નહીં કરે.”
મિહિરના મનમાં અજાણી ગભરાટ આવી.
“બોલો.”
પપ્પાએ મમ્મીની તરફ જોયું.
મમ્મી પણ રૂમમાંથી બહાર આવી.
“આ વાત તને ઘણાં વર્ષ પહેલાં કહેવી જોઈતી હતી.”
મિહિરે બંને તરફ જોયું.
“કઈ વાત?”
મમ્મીની આંખોમાં આંસુ હતા.
પપ્પાએ ધીમેથી કહ્યું,
“તારી કોલેજના છેલ્લાં વર્ષમાં જે પૈસાની તંગી આવી હતી ને…”
“હા.”
“એ વખતે મેં બેંકમાંથી લોન લીધી હતી.”
મિહિર ચોંક્યો.
“પણ તમે તો કહ્યું હતું કે બચતમાંથી મેનેજ થઈ ગયું હતું.”
“એ ખોટું કહ્યું હતું.”
“કેમ?”
પપ્પા ચૂપ.
મમ્મીએ કહ્યું,
“કારણ કે અમે નહોતા ઈચ્છતા કે તું ભણવાનું છોડે.”
મિહિરની આંખો ભીની થઈ.
“પણ પછી?”
પપ્પાએ કહ્યું,
“એ લોન અમે પૂરી ચૂકવી દીધી હતી.”
“તો વાત શું છે?”
પપ્પાએ એક જૂનો કાગળ બહાર કાઢ્યો.
“લોન પૂરી થઈ ગઈ હતી. પણ…”
એ અટકી ગયા.
“પણ શું?”
“એ લોન માટે એક વ્યક્તિએ અમારી મદદ કરી હતી.”
“કોણ?”
પપ્પાએ નામ લીધું.
મિહિરના ચહેરા પરથી રંગ ઊડી ગયો.
એ વ્યક્તિ…
મિહિરની હાલની કંપનીના એક મોટા અધિકારીનો નજીકનો સગો હતો.
મિહિર તરત ઊભો થઈ ગયો.
“શું?”
નિશા પણ ચોંકી.
“એટલે?”
મિહિરના મનમાં ઓફિસની તપાસનો વિચાર આવ્યો.
શું આ બંને બાબતો વચ્ચે કોઈ સંબંધ હતો?
⸻
પપ્પાએ તરત કહ્યું,
“મિહિર, અમે તને આ વાત એટલા માટે નહોતા કહી કારણ કે…”
“કેમ?”
“કારણ કે અમને લાગતું હતું કે એ માણસે કોઈ ઉપકાર કર્યો છે.”
“અને?”
“પછી તેણે ક્યારેય કોઈ મદદ માગી નહીં.”
મિહિર ધીમેથી બોલ્યો,
“તમે આ વાત મારી પાસેથી છુપાવી.”
પપ્પાની આંખો નીચે થઈ ગઈ.
“હા.”
“શા માટે?”
“કારણ કે અમે તને ભાર આપવા નહોતા માગતા.”
મિહિરની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“પણ હું તમારો દીકરો છું.”
પપ્પાએ ધીમેથી કહ્યું,
“એટલા માટે જ.”
⸻
નિશા બાજુમાં ઊભી હતી.
એણે મિહિરનો હાથ પકડ્યો.
“હવે શું કરશો?”
મિહિરે કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં.
એ સીધો પોતાના રૂમમાં ગયો.
પલંગ પર બેસી ગયો.
થોડા સમય પછી પપ્પાની જૂની ડાયરી હાથમાં લીધી.
એ જ ડાયરી.
જેમાં પપ્પાએ એની બાળપણની દરેક મુશ્કેલી લખી હતી.
મિહિરે છેલ્લાં પાનાં ફરી વાંચ્યાં.
“મારો દીકરો મોટો થઈ ગયો છે. હવે મને એની પાસેથી કશું નથી જોઈએ. બસ એટલું જ કે એ ક્યારેય એવું ન માને કે એ એકલો છે.”
મિહિરના ગાલ પર આંસુ વહેવા લાગ્યા.
આજે એને સમજાયું—
પપ્પા એને બચાવવા માટે ઘણી વાતો છુપાવતા રહ્યા હતા.
અને મિહિર?
એ પોતાનું ઘર બચાવવા માટે કેટલી વાતો છુપાવતો રહ્યો હતો.
શાયદ પરિવારનો સૌથી મોટો દુઃખ એ નથી કે લોકો એકબીજા સાથે ઝઘડે છે.
સૌથી મોટું દુઃખ એ છે કે લોકો એકબીજાને બચાવવા માટે સત્ય છુપાવે છે.
⸻
રાત્રે મિહિર બાલ્કનીમાં બેઠો હતો.
નિશા એની પાસે આવી.
“તને દુઃખ થયું?”
“હા.”
“પપ્પાએ વાત છુપાવી એનું?”
“એટલું નહીં.”
“તો?”
મિહિરે ધીમેથી કહ્યું,
“મને દુઃખ એનું છે કે આપણા ઘરમાં દરેક માણસ એકબીજાને બચાવવા માટે પોતાનું દુઃખ છુપાવે છે.”
નિશા ચૂપ રહી.
“મમ્મી મને બચાવવા માટે વાત છુપાવે છે.”
“હા.”
“પપ્પા મને બચાવવા માટે.”
“હા.”
“તું મને દુઃખ ન થાય એ માટે તારી ફરિયાદો છુપાવતી રહી.”
નિશાની આંખો ભીની થઈ.
“અને હું બધાને બચાવવા માટે મારી અંદરની વાત છુપાવતો રહ્યો.”
નિશાએ ધીમેથી કહ્યું,
“તો હવે?”
મિહિરે એની તરફ જોયું.
“હવે કોઈ વાત છુપાવવી નહીં.”
⸻
બીજા દિવસે સવારે મિહિર ઓફિસ જવા તૈયાર થયો.
દરવાજા સુધી પહોંચ્યો ત્યારે પપ્પાએ એને રોક્યો.
“મિહિર.”
“હા?”
“ત્યાં કોઈ ખોટો આરોપ લાગે તો ડરતો નહીં.”
“હા.”
“સાચું તારા પક્ષે હોય તો સમય લાગશે, પણ સત્ય બહાર આવશે.”
મિહિરે પપ્પાને ગળે લગાવી લીધા.
“આભાર.”
પપ્પાએ કહ્યું,
“મને નહીં. તારા પર વિશ્વાસ રાખ.”
⸻
ઓફિસમાં મિહિરને ફરી તપાસ માટે બોલાવવામાં આવ્યો.
આ વખતે અધિકારીએ ટેબલ પર એક ફાઇલ મૂકી.
“અમને એક નવું પુરાવું મળ્યું છે.”
મિહિરે ફાઇલ ખોલી.
અંદર એક પ્રિન્ટેડ ઈમેલ હતો.
ઈમેલમાં એક એવો પાસવર્ડ અને મંજૂરીનો રેકોર્ડ હતો, જે માત્ર મિહિરને જ ખબર હોવો જોઈએ.
મિહિરના ચહેરા પર ચિંતા છવાઈ ગઈ.
અધિકારીએ કહ્યું,
“તમારી સિસ્ટમમાંથી આ મંજૂરી આપવામાં આવી છે.”
મિહિર ધીમેથી બોલ્યો,
“મેં નથી કરી.”
“તો પછી કોણે કરી?”
મિહિર પાસે કોઈ જવાબ નહોતો.
પણ એ જ સમયે એને કંઈક યાદ આવ્યું.
કેટલાક અઠવાડિયા પહેલાં એક દિવસ એ ઓફિસમાં નહોતો.
એ દિવસે એની સિસ્ટમ પર કોઈ બીજું વ્યક્તિ બેઠું હતું.
અને એ વ્યક્તિ…
હર્ષે જે કંપનીના લોકો વિશે શંકા વ્યક્ત કરી હતી, એ જ જૂથ સાથે જોડાયેલો હતો.
મિહિરે પહેલીવાર તપાસ અધિકારીને કહ્યું,
“મારે એક નામ આપવું છે.”
⸻
એ જ સાંજે હર્ષનો ફોન આવ્યો.
“મિહિર, મારી પાસે તારા માટે એક પુરાવો છે.”
“શું?”
“જે માણસ પર તને શંકા છે ને…”
“હા?”
“એ આજે સવારે તારી કંપનીના એક અધિકારીને મળ્યો હતો.”
મિહિરની અંદરથી કંઈક તૂટી પડ્યું.
હવે વાત માત્ર નોકરીની નહોતી.
કોઈએ કદાચ એની ઈમાનદારીનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
અને આ બધાની પાછળ…
કદાચ એવો માણસ હતો જેને મિહિર પોતાના વિશ્વાસુ લોકોમાંથી એક માનતો હતો.
