અધૂરા શ્વાસ - ભાગ ૧૦
સિયા બહારથી ભલે શાંત અને અચેતન સૂતી હતી, પણ એના અચેતન મનની ભીતર એક આખું બ્રહ્માંડ ખળભળી રહ્યું હતું. યાદોનો પડદો ખૂલ્યો – કોલેજના નિરાંતભર્યા દિવસો, હરિયાળી અને એક અજાણ્યો ચહેરો... અભય પહેલાંનો એનો ભૂતકાળ. તે કોઈના પ્રેમમાં ગળાડૂબ હતી અને પેલો શખ્સ જિંદગીભર સાથે રહેવાના ખોટા વાયદા કરતો હતો. સિયાના ચહેરા પર થોડી ક્ષણો માટે એ જૂની મુસ્કાન આવી.
પણ અચાનક એ સપનું તૂટી પડ્યું. એ જ શખ્સે એક અંધારી સાંજે સિયા સાથે વિશ્વાસઘાત કર્યો. એણે સિયાને અધવચ્ચે લાવારિસ છોડી દીધી. સિયાએ આઘાતમાં સંકલ્પ કર્યો હતો કે હવે ક્યારેય કોઈ પર વિશ્વાસ નહીં કરે. વાસ્તવમાં સિયાની આ વર્તમાન બીમારી માત્ર શારીરિક નહોતી, પણ વધુ દર્દથી બચવા એના મગજે બનાવેલું સુરક્ષા કવચ હતું!
અતીતનો આ દર્દનાક વંટોળ એટલો તીવ્ર હતો કે પલંગ પર સૂતેલી સિયાનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું, શ્વાસ ચડી ગયા, આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહેવા લાગી. અભય ગભરાઈ ગયો. એણે સિયાને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી, “હું છું સિયા... તારો અભય તારી પાસે છે. કોઈ તને ઈજા નહીં પહોંચાડે. હું મારો દરેક વાયદો નિભાવીશ.”
અભયના આ નિઃસ્વાર્થ અને પવિત્ર પ્રેમે મલમનું કામ કર્યું. ધીમે ધીમે સિયાનું કંપન શાંત થયું. એણે આંખો ખોલી ત્યારે એ આંસુ જૂના ધોખાના નહોતા, પણ એ વાતનો અહેસાસ હતો કે એનો વર્તમાન એના ભૂતકાળ કરતાં ક્યાંય વધુ પવિત્ર અને વફાદાર છે. અભય સમજી ગયો કે સિયાની ભીતર મોટું યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે અને એણે એની ઢાલ બનીને ઊભા રહેવાનું છે.
xxxxx
અભય સમજી ચૂક્યો હતો કે સિયા કોઈ શારીરિક કોમામાં નથી પણ ભૂતકાળના આઘાતની દીવાલ પાછળ કેદ છે. અભયે એની જૂની ડાયરીઓ અને મિત્રો દ્વારા એના ભૂતકાળની કડીઓ મેળવી લીધી. એને ખબર પડી કે કોઈએ એના આત્મસન્માનને કચડી નાખ્યું હતું એટલે એણે અભયને પણ સ્વીકાર્યો નહોતો.
અભયે સિયા પાસે બેસી કહ્યું, “સિયા, તેં તારી આ પીડા મારી સાથે ક્યારેય ન વહેંચી. પણ તારો આ અભય તારો હાથ ક્યારેય નહીં છોડે. તું આખી જિંદગી આ પલંગ પર રહીશ તોય મારી દુનિયા આ રૂમથી શરૂ થઈને અહીં જ પૂરી થશે.”
એક બપોરે બા રૂમમાં આવ્યાં અને જોયું કે અભય સિયાના પગ પાસે માથું મૂકી ઊંઘી ગયો છે અને એનો હાથ સિયાની આંગળીઓમાં પરોવાયેલો છે. બાની આંખોમાંથી આંસુ વહી નીકળ્યાં. બાએ અભયના માથે હાથ મૂકી કહ્યું, “બેટા, મને માફ કરી દે. તું જિંદગી બરબાદ નથી કરી રહ્યો, તું તો સુકાયેલી વેલને પોતાના પ્રેમથી જીવતી કરી રહ્યો છે. હવેથી હું તારી સાથે છું.”
સાંજે અભયે સિયાની પ્રિય ચોપડી વાંચતાં વાંચતાં પોતાનું કપાળ સિયાના કપાળ સાથે અડાડ્યું, “મને તારા પર પૂરો ભરોસો છે સિયા, તું એક દિવસ આ ડરનું પાંજરું તોડીને બહાર આવીશ.” એ જ પળે પવનની લહેરખી આવી અને સિયાની આંખમાંથી આંસુનું ટીપું સરી પડ્યું. એ સિયાના આત્માનો પ્રત્યુત્તર હતો. એનો તૂટેલો વિશ્વાસ હવે અભયના સાચા પ્રેમની છાયામાં જોડાઈ રહ્યો હતો.
xxxxx
સાંજનો ધૂંધળો પ્રકાશ રૂમમાં પથરાયેલો હતો. અભય સિયાનો હાથ થામી અંગૂઠાથી એની હથેળી પંપાળી રહ્યો હતો. તે અત્યંત થાકેલો હતો પણ ચહેરા પર અતૂટ સંતોષ હતો. મેડિકલ સાયન્સમાં જેને ‘ટર્મિનલ લ્યુસિડિટી’ કહે છે – દીવો બુઝાતાં પહેલાં જે રીતે છેલ્લીવાર પૂર્ણ તેજથી ઝળહળી ઊઠે, એવો ચમત્કાર સિયાના શરીરમાં થઈ રહ્યો હતો.
સિયાના મગજ પરથી વર્ષોનું ધુમ્મસ એક ઝાટકે હટી ગયું! એને પોતાનું નામ, પોતાની ઓળખ અને સૌથી વિશેષ પોતાની કલાઈ પકડીને બેઠેલો અભય યાદ આવી ગયો. એણે ધીમેથી પાંપણો ઉઠાવી. વર્ષો પછી એ આંખોમાં ઊંડો ચેતનાનો સમંદર લહેરાઈ રહ્યો હતો. એની કીકીઓ ફરી અને અભયના થાકેલા ચહેરા પર સ્થિર થઈ ગઈ.
સિયા બોલી શકતી નહોતી, પણ એની આંખો પોકારી પોકારીને રડી રહી હતી. એ જોઈ રહી હતી એ અભયને જેણે પોતાની જવાની, સપનાં, સુખ બધું એના માટે ન્યોછાવર કરી દીધું હતું. એને યાદ આવ્યા પોતાના કડવા શબ્દો, જૂના મેણાં અને અભય પર કરેલો અવિશ્વાસ. ‘હું કેટલી ખોટી હતી અભય...’ એ પશ્ચાત્તાપથી વલોવાઈ રહી હતી. એની આંખોમાંથી દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા.
અભય ઘૂંટણભર બેસી ગયો અને સિયાના હાથ પર મોં છુપાવી રડી પડ્યો, “સિયા, પ્લીઝ રડીશ નહીં. મને તારી સામે કોઈ ફરિયાદ નથી. તું બસ સાજી થઈ જા, મારી સાથે લડ, પણ આમ રડ નહીં.” સિયાએ પૂરી તાકાત લગાવી પોતાની આંગળીઓ હલાવી અભયના વિખરાયેલા વાળને સ્પર્શ કર્યો. એની નજરોમાં અસીમ પ્રેમ અને માફીની યાચના હતી.
પરંતુ કુદરતનો ક્રૂર નિયમ ફરી આડે આવ્યો. દીવાની એ આખરી જ્યોત પોતાની ઊર્જા વાપરી ચૂકી હતી. સિયાની આંખોનું તેજ ફરી ધીમે ધીમે ઓસરવા લાગ્યું. હાથ ઢીલો થઈને પલંગ પર પડી ગયો. આંખો ફરી એ જ અનંત શૂન્યમાં ખોવાઈ ગઈ! ડોક્ટરે આવીને માથું હલાવ્યું, “તે ફરી ઊંડી અચેતન અવસ્થામાં ચાલી ગઈ છે.” અભયે એનો હાથ ગાલ પર મૂકી રડતાં કહ્યું, “સિયા, તારે માફી માંગવાની જરૂર નથી. તારા આ મૌને મારા હૃદયના દરેક જખમને ભરી દીધો છે. હું આખરી શ્વાસ સુધી તારો હાથ પકડીને ઊભો રહીશ.”
xxxxx
ઓરડાની દીવાલો સાક્ષી હતી કે અહીં એક માનવીએ બીજા માનવીના આત્માને પાછો લાવવા પોતાની જવાનીની આહુતિ આપી દીધી હતી. સિયાની ચેતનાની જ્યોત ભલે ક્ષણિક શાંત થઈ ગઈ હતી, પણ એ મૌન પશ્ચાત્તાપ અને આત્મીય મિલને અભયના તમામ સંશયો કાયમ માટે શમાવી દીધા હતા. હવે તે દર્દીની સેવા નહોતો કરતો, પોતાની આસ્થાની રક્ષા કરતો હતો.
અઠવાડિયાં વીત્યાં. અભયના ચહેરા પર અજબ સ્થિરતા હતી. એણે સિયાના કપાળે ચંદનનો ચાંદલો કરી કહ્યું, “તે દિવસે તારી આંખોમાં મેં જે પ્રેમ અને પશ્ચાત્તાપ જોયો એણે મારા દિલને ભરી દીધું છે. મેં તને ક્યારનોય માફ કરી દીધો હતો સિયા. તારા એ જૂના જખમોને હું મારા આ જન્મના નિઃસ્વાર્થ પ્રેમથી ભરી દઈશ.” હવે અભયને સિયા સાજી થઈને બોલે એવો કોઈ મોહ નહોતો, તે એના આ અસ્તિત્વ સાથે જ આખી જિંદગી વિતાવવા તૈયાર હતો. આ ત્યાગ નહીં, બે આત્માઓનું અમર મિલન હતું.
તે સાંજે ઘરમાં આરતીની ઘંટડીઓ રણકી રહી હતી ત્યારે ડોક્ટર રૂટિન ચેકઅપ માટે આવ્યા. એમણે પલ્સ ચેક કરી અને અચાનક એમના હાથ થંભી ગયા! “મિસ્ટર અભય... મોનિટર જુઓ!” ઇસીજી અને ન્યુરો-મોનિટરની સોય જે મહિનાઓથી સુસ્ત સીધી લીટીમાં ચાલતી હતી, આજે એમાં જબરદસ્ત હલચલ હતી! “તેનું બ્રેઇન સ્ટેમ સંપૂર્ણ રિસ્પોન્ડ કરી રહ્યું છે, ન્યુરોન્સ ફરી સક્રિય થઈ રહ્યા છે!”
અભયે સિયા તરફ જોયું. સિયાની બંધ આંખોમાંથી હર્ષાશ્રુની સરવાણી ફૂટી નીકળી. જે આંગળીઓ મહિનાઓથી લાકડા જેવી અચેતન હતી, એ ધીમેથી હલી અને આ વખતે... એણે અભયની હથેળીને અત્યંત મજબૂત પકડમાં જકડી લીધી! આ અંત નહોતો, આ તો અંધારી સુરંગના છેડે આશાનું નવું પ્રભાત હતું. સિયાએ જીવવાનું પસંદ કરી લીધું હતું.
ત્રણ મહિના પછી...
ઘરમાં નવી રોનક ખીલી ઊઠી હતી. સિયા હજુ વ્હીલચેરમાં હતી અને શબ્દો બોલવામાં થોડી અચકાતી હતી, પણ એની આંખોમાં જિંદગી, ઓળખાણ અને અભય માટે અતૂટ પ્રેમ છલકાતો હતો. અભય એને બાલ્કનીમાં લાવ્યો. ઢળતો સૂર્ય એમની નવી જિંદગીને વધાવી રહ્યો હતો. સિયાએ સ્મિત સાથે માંડ માંડ શબ્દો જોડ્યા – “આપણે... જીતી ગયા... અભય...” અભયની આંખોમાંથી આનંદનાં આંસુ છલકાઈ ગયાં. એણે એને વહાલથી બાથમાં ભરી લીધી, “હા સિયા, આપણું સાચું જીવન આજથી શરૂ થાય છે.”
ત્યારે જ નીચે એક ગાડી આવીને ઊભી રહી. એક અજાણ્યા શખ્સે કુરિયર બોક્સમાં એક કવર નાખ્યું અને જતો રહ્યો. અભય નીચે જઈ કવર લાવ્યો. અંદર સિયાના ભૂતકાળની ફાટેલી તસવીર હતી અને પાછળ લખ્યું હતું – ‘કેટલાક હિસાબ ક્યારેય પૂરા નથી થતા.’ સિયાએ એ તસવીર જોઈ. એક પળ માટે જૂનો ડર ચમક્યો, પણ આ વખતે તે સુન્ન ન થઈ. એણે ડરવાને બદલે અભયનો હાથ વધુ મજબૂતીથી પકડી લીધો. અભયે એ કાગળનો ડૂચો વાળી કચરાપેટીમાં ફેંકી દીધો અને સિયાની આંખોમાં જોઈ કહ્યું, “હવે કોઈ પડછાયો આપણો તડકો છીનવી નહીં શકે, સિયા.”
સિયાના અતીતે ફરી દસ્તક દેવાની કોશિશ કરી હતી, પણ આ વખતે પોતાના પતિ અભય માટેનો એનો પ્રેમ કોઈપણ વાવાઝોડા સામે લડી લેવા માટે સંપૂર્ણ સમર્થ અને અજેય બની ચૂક્યો હતો.
